Toen Kees met pensioen ging, wilde hij zes maanden weg — en ik ontdekte hoeveel onze vriendschap ons allemaal was gaan dragen

Ik dacht altijd dat onze vriendschap met Rob en Anja sterk genoeg was voor alles, totdat mijn man na zijn pensioen een half jaar vrijwilligerswerk in het buitenland wilde gaan doen. Ik zag hoe Anja stiller en banger werd door haar gezondheidsklachten, maar ik zag ook hoe Kees eindelijk weer ergens van ging glimmen. Ik ben nog steeds niet zeker of ik toen voor de juiste persoon ben opgekomen.

Na 34 jaar vriendschap zei Kees dat hij niet meer mee wilde naar Frankrijk, tenzij wij ook anders gingen leven

Ik dacht altijd dat onze vriendschap met Kees en Marjan wel tegen een verschilletje kon. Sinds Kees met pensioen is en radicaal duurzaam en minimalistisch wil leven, voelt bijna alles wat wij doen ineens als een statement waar hij iets van vindt. Ik merk dat ik niet alleen bang ben onze jaarlijkse vakantie kwijt te raken, maar vooral het vanzelfsprekende gevoel dat wij bij elkaar hoorden.

Sinds de diagnose van Kees voelt onze vriendschap met Marjan niet meer als vriendschap, maar als een zorgrooster

Ik kende Marjan en Kees bijna veertig jaar en dacht altijd dat we vanzelf oud zouden worden met etentjes, fietsvakanties en veel te sterke koffie. Sinds Kees beginnende dementie heeft, vraag ik me steeds vaker af hoeveel je als vriend moet overnemen voordat je zelf verdwijnt in iemands anders leven. Ik schaam me voor die gedachte, omdat ik ook zie hoe alleen Marjan ervoor staat.

Sinds Theo er niet meer is, lijkt mijn eigen pensioen ineens niet meer van mij te zijn

Ik dacht dat mijn pensioen eindelijk ruimte zou geven voor rust, fietsen en tijd met mijn vrouw Marjan. Na het overlijden van onze vriend Theo werd zijn vrouw Els steeds afhankelijker van ons, en ik merkte dat ik daar schuldgevoel én benauwdheid van kreeg. Nu wil Els zelfs bij ons in de buurt wonen of tijdelijk bij ons intrekken, en ik weet niet meer waar vriendschap ophoudt en ons eigen leven begint.