Ik dacht dat wij Henk en Marjan hielpen door tijdelijk de woensdagse zorg voor Marjans moeder over te nemen. Na een halfjaar merkte ik dat onze eigen gezondheid, plannen en rust er langzaam onder verdwenen. Toen we aangaven dat het zo niet langer ging, bleek onze vriendschap ineens gekoppeld te zijn aan een verplichting waar we nooit echt ja tegen hadden gezegd.
Ik dacht dat ik na mijn pensioen eindelijk ruimte zou krijgen voor mezelf en mijn man, maar onze dagen vullen zich nu met oppassen, koken en wassen voor onze dochter. Ik zie hoe moe mijn man ervan wordt, terwijl ik vooral zie hoe mijn dochter anders alles alleen moet dragen. Sinds haar promotie weet ik niet meer of ik haar help uit liefde, of omdat ik niet durf te zeggen dat het te veel is.
Ik dacht altijd dat ons huisje in Zuid-Frankrijk van ons vieren was, ook al stond het alleen op naam van onze vrienden. Toen Kees ernstig ziek werd, wilde Marijke het verkopen en voelde ik me tegelijk schuldig en buitengesloten. Ik probeer sindsdien te begrijpen of ik rouw om een vakantiehuis, of om een vriendschap die niet meer hetzelfde kan zijn.
Ik dacht altijd dat vriendschap vanzelfsprekend was na bijna veertig jaar samen optrekken. Toen de vrouw van onze beste vriend ernstig ziek werd, wilden mijn man en ik helpen, maar zijn vraag werd steeds groter. Nu weet ik niet of we een vriend in de steek laten of eindelijk onze eigen grens bewaken.
Ik ben 63 en ik worstel ermee dat onze oudste vriendschap is veranderd in iets wat steeds meer op zorg lijkt. Mijn man vindt dat we grenzen moeten trekken, terwijl ik bang ben dat we Theo en Marjan in de steek laten nu Marjan zo ziek is. Sinds we onze vakantie hebben geboekt, voelt zelfs een paar dagen weggaan alsof we iets onherstelbaars doen.
Ik dacht dat mijn pensioen eindelijk rustig zou worden, totdat mijn beste vriend Bram me vroeg om structureel voor zijn ernstig zieke vrouw te komen zorgen. Ik zag hoe mijn vrouw Els daar meteen naartoe wilde rennen, terwijl ik vooral bang was dat we iets zouden beloven wat we op onze leeftijd niet konden volhouden. Sindsdien voelt zelfs een gewone dinsdagmiddag alsof we moeten kiezen tussen trouw blijven aan onze vrienden en trouw blijven aan onszelf.
Ik ben 61 en ik heb meer dan dertig jaar alles gedeeld met mijn vriendin Ingrid en haar man Paul. Toen zij vastliepen in de zorg voor haar moeder in Spanje, vroegen ze iets van ons waarvan ik niet wist dat je het überhaupt aan vrienden kon vragen. Mijn man Henk ziet eindelijk zijn pensioen voor zich, terwijl ik sinds dat telefoontje vooral wakker lig van wat een nee met een vriendschap kan doen.
Ik dacht altijd dat vriendschap vanzelf betekende dat je er bent als het moeilijk wordt. Nu Theo beginnende dementie heeft, merk ik dat mijn vrouw en ik bang zijn om ons eigen leven kwijt te raken aan de zorg voor hem en Marijke. Ik heb een reis geboekt waar ik me tegelijk op verheug en diep voor schaam.
Ik dacht altijd dat ik mijn broer zou helpen, wat er ook gebeurde, omdat we elkaar vroeger door moeilijke jaren heen hebben getrokken. Nu hij na een ziekenhuisopname nergens terechtkan, botst die overtuiging hard met het leven dat mijn man en ik eindelijk samen hadden opgebouwd. Ik merk dat ik tussen hen in sta en dat ik zelf ook niet meer goed weet waar zorgen voor iemand ophoudt en jezelf wegcijferen begint.
Ik vertel hoe mijn vrouw en ik klem kwamen te zitten tussen twee vrienden die we al meer dan dertig jaar kennen. Hij kon niet meer zorgen voor zijn depressieve vrouw en vroeg ons om het tijdelijk over te nemen. Ik dacht dat we konden helpen zonder partij te kiezen, maar zo eenvoudig bleek het niet te zijn.
Ik vertel hoe vier decennia vriendschap en een vaste vakantie in Frankrijk onder druk kwamen te staan toen één van onze beste vrienden veranderde door beginnende dementie. Ik begrijp mijn man steeds beter, omdat hij al jaren spanning meedraagt die ik liever wegpoetste uit loyaliteit aan onze vrienden. Toch voelt het voor mij nog steeds alsof we mensen achterlaten op het moment dat hun leven kleiner wordt.
Ik kende Marjan en Kees bijna veertig jaar en dacht altijd dat we vanzelf oud zouden worden met etentjes, fietsvakanties en veel te sterke koffie. Sinds Kees beginnende dementie heeft, vraag ik me steeds vaker af hoeveel je als vriend moet overnemen voordat je zelf verdwijnt in iemands anders leven. Ik schaam me voor die gedachte, omdat ik ook zie hoe alleen Marjan ervoor staat.