Al 28 jaar gaan we met dezelfde vrienden naar Frankrijk. Nu mijn vrouw niet meer wil, weet ik niet of ik mijn plek in de groep nog heb

Sinds een paar weken kijk ik in onze groepsapp wie mijn berichten gelezen heeft. Dat deed ik vroeger nooit. Nu zet ik iets over een wandeling op zondag in de app en controleer ik een uur later of Kees al heeft gekeken. Ik ben 67. Ik vind het behoorlijk kinderachtig van mezelf.

We zijn met vier stellen. De oudste is zeventig, de jongste, mijn vrouw Marijke, is 63. We kennen elkaar van de tijd dat onze kinderen op dezelfde basisschool zaten. Die kinderen hebben inmiddels zelf gezinnen. Wij gaan nog steeds met elkaar op vakantie.

Achtentwintig jaar geleden voor het eerst. Twee weken op een camping bij de Dordogne, met klapstoelen en kinderen die niet wilden slapen. Later werden het huizen met een zwembad. Inmiddels gaan we meestal drie weken.

We leggen allemaal hetzelfde bedrag in de pot. Niemand krijgt de mooiste slaapkamer zonder het jaar daarop genoegen te nemen met iets minder. Over boodschappen doen we niet moeilijk. Zo zijn we altijd met elkaar omgegaan.

Ik zeg steeds ‘we’, merk ik. Misschien begint daar het probleem al.

Marijke vond het vroeger oprecht fijn. Dat verzin ik niet achteraf. Zij zocht restaurants uit en had maanden van tevoren al contact met Anja over wandelroutes. Maar de laatste jaren trok ze zich vaker terug. Met een boek naar boven, of alleen even naar het dorp.

Ik vond dat prima. Tenminste, zolang ze bij het eten weer aanschoof.

Vorig jaar zei ze op de terugweg dat ze blij was dat we naar huis gingen. We stonden ergens bij Antwerpen stil en ik weet nog dat ik daar boos van werd. Niet schreeuwen of zo. Ik heb gewoon een heel eind niets meer gezegd.

Voor mij waren het de fijnste weken van het jaar geweest.

Sinds mijn pensioen is dat verschil groter geworden. Ik werkte als planner bij een installatiebedrijf. Elke dag mensen om me heen, telefoontjes, gemopper bij de koffie. Nu kan het zomaar halfvier zijn voordat ik iemand anders spreek dan Marijke.

Zij werkt nog twee dagen bij een apotheek. Daarnaast heeft ze haar zus en een vriendin met wie ze fietst. Ze heeft genoeg aan een paar mensen tegelijk, zegt ze. Ik krijg juist zin om iets te ondernemen als er meer mensen bij zijn.

In februari kwam Kees met het huis.

We waren daar al twee keer geweest, in de buurt van Bergerac. Vier behoorlijke slaapkamers, een grote keuken, geen gedoe met parkeren. De Nederlandse eigenaar wilde ons de komende vijf zomers steeds dezelfde drie weken geven, voor een vaste huurprijs. Wel schriftelijk vastleggen. Als iemand afhaakte, moesten we zelf vervanging regelen.

Omgerekend achttienhonderd euro per stel per jaar. Negenduizend euro voor vijf jaar, zonder reiskosten en eten.

‘Dat moeten we doen,’ zei ik aan tafel bij Kees en Anja.

Marijke keek naar mij.

‘Dat moeten we eerst thuis bespreken.’

Ik lachte nog en zei dat zij altijd de kleine lettertjes las. De anderen lachten mee. Achteraf schaam ik me daar meer voor dan voor sommige dingen die ik later heb gezegd.

Thuis deed ze haar jas niet eens uit.

‘Ik wil dit niet, Jan.’

Ik begon over de vaste prijs. Over hoe duur alles werd. Alsof zij de rekensom niet begreep.

‘Ook niet als het gratis was,’ zei ze.

Ze vertelde dat ze tijdens zo’n vakantie voortdurend rekening hield met de volgende gezamenlijke afspraak. Ontbijt, boodschappen, wie wilde wandelen, hoe laat de barbecue aan moest. Zelfs als niemand iets van haar vroeg, bleef ze erop letten.

Ik zei dat ze toch gewoon haar eigen gang kon gaan.

‘En dan kom jij boven vragen of ik me niet gezellig bij de rest kom voegen.’

Dat doe ik inderdaad. Niet elke dag. Maar wel vaak genoeg.

Haar voorstel was om alleen nog weekendjes mee te gaan. Twee nachten op de Veluwe, een stad bezoeken, met z’n allen uit eten. Ze wilde de vrienden niet kwijt, zei ze. Ze wilde alleen niet meer drie weken met acht mensen in één huis.

Ik hoorde vooral dat alles kleiner moest worden. Mijn werk was al weg. Mijn vaste vrijdagmiddagborrel was na drie keer doodgebloed. Nu moest dit blijkbaar ook terug naar af en toe een etentje.

Ik heb gezegd dat zij al een gevuld leven had en het mijne nu ook nog wilde uitkleden. Dat was gemeen. Ze ging de vaatwasser uitruimen terwijl die nog niet klaar was. Er kwam stoom uit en ze zette alles nat in de kast.

Een week later hebben we het de groep verteld. Gewoon bij ons thuis, koffie erbij. Ik hoopte nog op een tussenoplossing.

Anja zei dat ze Marijke begreep. Daarna zei ze dat een huis voor acht personen wel erg duur werd met zes.

Kees wilde vooral duidelijkheid voor de eigenaar. Dat snapte ik ook.

Toen vroeg Rob of we als stel nog wel bij de groep pasten als we niet meer volledig meededen.

Hij zei het niet kwaad. Eerder alsof hij een praktisch punt aanstipte.

Marijke vroeg of al die jaren dan alleen telden als we dezelfde vakantie bleven boeken.

Daar werd het stil van. Ik zei: ‘Zo bedoelt hij het niet.’

Misschien bedoelde Rob het inderdaad anders. Maar ik had ook kunnen vragen wat hij dan wél bedoelde. In plaats daarvan zat ik hem te helpen, terwijl mijn vrouw naast me zat.

Sindsdien praten we in stukjes. Tijdens het koken. In bed, net als een van ons bijna slaapt. Nooit lang genoeg om ergens uit te komen.

Ik heb voorgesteld om alleen te gaan.

‘Je kunt me toch niet verbieden vakantie te vieren met mijn vrienden?’ zei ik.

Ze zei dat ze me niets verbood. Maar drie weken alleen thuis zitten terwijl ik bij mensen was die hardop twijfelden of wij nog bij hen pasten, voelde voor haar niet als een neutrale oplossing.

Dat begrijp ik. En toch wil ik gaan.

Ik mis ze nu al, terwijl er nog niets is veranderd. Tegelijk merk ik dat ik boos op ze ben. Niemand heeft Marijke sindsdien apart gebeld. Mij trouwens ook niet. In de app staan gewoon foto’s van kleinkinderen en een aanbieding voor wijn.

Gisteren vroeg Kees hoeveel slaapkamers hij moest doorgeven. Eén voor mij reserveren kan, maar mijn bijdrage blijft dan hetzelfde. Anders betalen de anderen voor mijn lege bed, schreef hij. Daar heeft hij rekenkundig gelijk in.

Ik heb nog niet geantwoord. Wel heb ik het conceptcontract uitgeprint. Marijke zag het naast de printer liggen en vroeg of ik al getekend had.

‘Nee,’ zei ik.

Ze knikte en pakte de andere stapel papier. Haar belastingaangifte moest ook nog.