Al 26 jaar gingen we met dezelfde vrienden naar Frankrijk. Nu heb ik een vakantie geboekt zonder mijn man
Het boekingsformulier vroeg om een contactpersoon voor noodgevallen. Ik vulde automatisch het nummer van Henk in. Pas toen vond ik het vreemd: ik ging zonder hem op vakantie met mensen die al bijna dertig jaar ook zijn beste vrienden waren.
We zijn 64 en 67. Sinds mijn pensioen zijn we veel samen, misschien wel te veel. Henk fietst, ik pas op dinsdag op onze kleindochter en op vrijdag doen we boodschappen. Er is weinig mis met ons leven. Dat maakt dit ook lastig uit te leggen.
Iedere september gingen we met vier stellen naar hetzelfde vakantiehuis in de Dordogne. Niet letterlijk ieder jaar hetzelfde huis, in het begin wisselden we nogal. Maar de laatste vijftien jaar wel. Blauwe luiken, een zwembad met een rand waar je je kuiten aan openhaalde, een keuken waarin altijd één gaspit het niet deed.
Henk vond het er heerlijk. ’s Morgens naar de bakker met Bert, koffie aan de lange tafel, daarna zien we wel. We kookten om de beurt. Er werd gekaart, gewandeld en te lang geluncht.
Ik vond het ook fijn. Dat wil ik nadrukkelijk zeggen. Alleen begon ik de laatste jaren al vóór vertrek tegen sommige dingen op te zien. Weer beddengoed meenemen. Weer afspreken wie de eindschoonmaak deed. Weer Marianne die zei dat ze alles lustte en vervolgens nergens knoflook in wilde.
Kleine dingen. Geen reden om een vriendschap op het spel te zetten.
Het voorstel kwam van Rob, tijdens een etentje bij ons in november. Hij had na de verkoop van zijn bedrijf met Anja in een resort in Portugal gezeten. Hij liet foto’s zien van een terras boven zee. Witte parasols, mooi servies, van die ligbedden waarop niemand een handdoek hoefde te leggen.
‘Dat zou toch eens wat zijn voor ons?’ zei hij.
Ik zei meteen: ‘Nou, graag eigenlijk.’
Henk keek op van de kaasplank. Niet boos, eerder verbaasd. Alsof ik net had gezegd dat ik al jaren niet van kaas hield.
Het kostte ruim tweeduizend euro per persoon, zonder de lunches en drankjes. Frankrijk kostte ons meestal minder dan de helft. Wij konden het betalen, maar bij Bert en Joke wist ik dat niet zo zeker. Joke vroeg of het ook korter kon. Rob begon over vroegboekkorting.
Henk zei dat hij niet meeging.
‘Ik ga niet tien dagen bij een zwembad liggen waar ze mijn tas naar mijn kamer brengen. Ik kan mijn eigen tas nog dragen.’
Er werd gelachen. Ik ook. Daarmee leek het even een grapje.
Thuis bleef hij erbij.
‘Dat huis is juist wat het leuk maakt.’
Ik stond de glazen af te wassen en zei dat ik het best prettig zou vinden om een keer niet te hoeven koken.
‘Dan kook ik toch?’
Dat deed hij in Frankrijk inderdaad vaak. Meer dan ik. Het ging me ook niet alleen om het koken, maar ik wist niet goed hoe ik dat moest uitleggen zonder ondankbaar te klinken.
De weken daarna veranderde onze groepsapp. Eerst kwamen er foto’s van het resort. Toen vluchtprijzen. Toen vroeg Rob wie er nu echt mee wilde, want hij wilde boeken.
Henk stelde een ander huis in Frankrijk voor, wat moderner, met betere bedden. Daar reageerde bijna niemand op. Anja stuurde later een hartje, wat Henk nog vervelender vond dan helemaal geen antwoord.
Bert belde hem. Die vond Portugal ook veel geld en had geen zin om te vliegen. Marianne en Peter wilden juist graag mee. Joke zei in de app dat het haar niet uitmaakte, maar tegen mij zei ze dat ze bang was buiten de boot te vallen.
Ik herkende dat. Meer dan ik wilde toegeven.
Rob en Anja hebben een druk leven. Ze gaan naar concerten, eten met mensen die wij niet kennen, maken plannen. Sinds ik gestopt ben bij de polikliniek kunnen er dagen voorbijgaan waarop ik buiten Henk alleen iemand bij de kassa spreek. Ik wilde iets om naar uit te kijken. En ja, die foto’s van dat mooie hotel deden ook wat met me.
Toen schreef Rob: ‘We moeten wel een keer vooruit. Als je niet meegaat omdat een huis belangrijker is dan de mensen, zegt dat ook iets.’
Ik las het bericht terwijl Henk naast me op de bank zat.
‘Nou,’ zei hij. ‘Daar hebben we het dan.’
Ik zei dat Rob het vast niet zo bedoelde.
‘Hoe bedoelt hij het dan?’
Daar had ik geen antwoord op. Toch nam ik het voor Rob op. Hij mocht toch ook iets anders willen? We hoefden toch niet tot ons tachtigste precies dezelfde vakantie te houden?
Henk zette de televisie uit.
‘Jij mag ook iets anders willen. Maar zeg dan niet dat ik mijn vrienden niks waard vind.’
Dat had ik niet gezegd. Dat zei ik dus ook, nogal hard. Daarna verweet ik hem dat hij alles wilde houden zoals het was. Het huis, de campingstoelen, de route met die ene overnachting bij Orléans.
Hij bleef stil. Later hoorde ik hem in de keuken de vaatwasser uitruimen. Ik ben niet naar hem toe gegaan.
Een paar dagen later belde ik Rob. Ik vroeg of hij dat bericht niet even recht kon zetten.
‘Kom nou, Els. Ik ga toch geen excuses maken omdat ik een leuke vakantie voorstel?’
Hij klonk geïrriteerd, maar vroeg daarna wel hoe het met mijn zus ging. Haar man was net opgenomen geweest. Dat is Rob ook. Hij onthoudt zulke dingen. Ik kan hem niet ineens afschrijven als een nare man.
Uiteindelijk boekten drie stellen Portugal. Bert en Joke niet. Henk zei dat hij misschien met Bert een paar dagen ging fietsen.
Ik bleef maar naar de boekingslink kijken. Tot Henk op een ochtend vroeg of ik nou mee wilde of niet.
‘Ja,’ zei ik.
Hij knikte, maar keek me niet aan.
Ik heb mijn eigen kamer geboekt. Een dure kamer, omdat je alleen bijna hetzelfde betaalt als met z’n tweeën. Toen ik het bedrag zag, wilde ik het scherm sluiten. Ik heb toch betaald.
Sindsdien doen we thuis gewoon. We eten samen, halen onze kleindochter op, bespreken de lekkende dakgoot. Soms denk ik dat het wel meevalt. Dan vertelt Henk iets over Bert en zegt hij halverwege: ‘Maar dat hoor jij vast al van de anderen.’
Gisteren vroeg ik of hij me in september naar Schiphol wilde brengen. Het floepte eruit, uit gewoonte.
Hij zei dat hij nog niet wist of hij die dag thuis was.
Ik heb vanochtend de treinverbinding opgezocht. Daarna ben ik beneden gaan vragen of hij ook koffie wilde.