Mijn vrouw boekte onze jaarlijkse vakantie met vrienden zonder overleg — en dit keer ga ik niet mee

De bevestiging van de vakantie stond eerder in onze groepsapp dan dat ik wist dat er geboekt werd. Acht namen, twee weken Portugal, volgend jaar september. Onder het bericht van mijn vrouw verschenen duimpjes, hartjes en een plaatje van een dansende wijnfles.

Ik zat op dat moment in mijn werkkleding aan de keukentafel. Eén sok uit, de andere nog aan. Ik had een wondje op mijn hiel en kon me er niet toe zetten om naar boven te lopen voor een pleister.

‘Heb jij betaald?’ vroeg ik.

Marijke stond de vaatwasser uit te ruimen.

‘Ja, anders waren we dat huis kwijt. Ria heeft er dagen naar gezocht.’

Voor ons tweeën had ze ruim tweeduizend euro overgemaakt. Daar kwamen later nog de vluchten en huurauto’s bij.

Ik zei dat ik niet meeging.

Niet dat ik erover wilde nadenken. Niet dat twee weken misschien te lang was. Gewoon: ik ga niet mee.

Dat is nu vijf weken geleden. De vakantie is nog bijna een jaar weg en toch hangt hij iedere dag tussen ons in.

Wij zijn allebei 64. Marijke is afgelopen voorjaar gestopt bij de gemeente. Ik werk nog als monteur bij een installatiebedrijf, vier dagen per week. Dat klinkt als een rustige afbouw, maar op donderdagavond voel ik me vaak alsof ik een hele week achter de rug heb. Er zijn te weinig mensen en de jongens die erbij komen, moeten het vak nog leren. Ik wil niet steeds degene zijn die zegt dat iets te zwaar is.

Thuis zeg ik het dus wel. Misschien ook niet op de prettigste manier.

Onze vriendengroep bestaat uit vier stellen. We kennen elkaar sinds de kinderen klein waren. Vrijdagavond eten we samen, om de beurt bij iemand thuis. Vroeger was dat eens per maand. Ergens onderweg werd het bijna iedere week.

Er zijn daarnaast verjaardagen, fietstochten, een nieuwjaarsborrel en de vakantie. Eerst een lang weekend op een park, later een week Frankrijk. Nu dus twee weken Portugal.

Het zijn geen oppervlakkige kennissen. Toen ik zes jaar geleden aan mijn schouder werd geopereerd, bracht Kees me naar de controles omdat Marijke geen vrij kon krijgen. Na het overlijden van haar moeder heeft Ria hier maandenlang iedere woensdag koffiegedronken. Soms zaten ze alleen maar naast elkaar.

Dat weet ik allemaal. Ik wil ze niet kwijt.

Ik wil alleen weleens op vrijdag mijn schoenen uitdoen en niemand meer hoeven zien.

Sinds Marijke thuis is, heeft ze plezier in dingen waar ze vroeger geen tijd voor had. Ze zoekt recepten uit, gaat op dinsdag met twee vriendinnen wandelen en stuurt foto’s van terrassen die ‘leuk zijn voor ons allemaal’. Ik gun haar dat. Haar laatste jaren op kantoor waren ook niet geweldig.

Maar ik kom thuis in een huis waar alweer een plan klaarligt.

‘Zondag bij Bert en Anneke, alleen even lunchen.’

Of we zaterdag kunnen helpen met hun schutting. Of ik een leuke route weet voor Hemelvaart. Dingen waar ik vroeger zonder nadenken ja op zei.

In juni ben ik tijdens een etentje naar de wc gegaan en daar op de gesloten bril blijven zitten. Er was niets gebeurd. Niemand deed vervelend. Ik kon het gepraat gewoon niet meer hebben. Acht mensen, de afzuigkap, muziek uit zo’n klein boxje.

Marijke vroeg later waarom ik zo lang weg was.

‘Even rust.’

Ze dacht dat ik buikpijn bedoelde.

Ik heb het laten zitten. Dat doe ik vaker. Vervolgens ben ik kwaad omdat zij niet begrijpt hoe moe ik ben.

Bij de huisarts heb ik inmiddels bloed laten prikken. Daar kwam niets bijzonders uit. We hebben het over mijn werk gehad en ik moet nog een afspraak maken met de bedrijfsarts. Marijke zegt, niet helemaal onterecht, dat ik eerder een vrije avond afzeg dan een extra klus op mijn werk.

Maar als ik zeg dat ik een vrijdag wil overslaan, wordt het meteen groter.

‘Je moet wel onder de mensen blijven.’

‘We kunnen toch na het eten naar huis?’

‘Je kunt zondag de hele dag uitrusten.’

Alsof ik zondag alvast moet reserveren om vrijdag te kunnen volhouden.

Over Portugal hadden we het één keer gehad. In de tuin bij Bert. Ik zei dat ik nog niet wist of ik mee wilde en dat twee weken me veel leek. Daarna ging het over de prijs van vliegtickets. Ik weet nog dat ik dacht: daar praten we thuis verder over.

Marijke zegt dat ik toen niet duidelijk nee heb gezegd.

Dat klopt. Ik dacht ook niet dat ik op dat moment een definitief antwoord moest geven.

Toen ze boekte, wist ze naar eigen zeggen nog steeds niet dat het voor mij zo hoog zat. Er was een optie die afliep, iedereen wilde doorpakken en ik was aan het werk.

‘Je had kunnen bellen.’

‘Dan had je gezegd dat je het druk had.’

Dat had gekund. Toch had ze moeten bellen.

Ik heb die avond iets lelijks gezegd. Dat het haar vooral ging om het gezellige plaatje. Acht mensen met glazen in de lucht, zodat niemand hoefde te merken dat ik op was.

Ze zette haar mok neer en begon te huilen. Niet hard. Ze veegde steeds onder haar neus met haar mouw, waar ik gek genoeg slecht tegen kon.

Haar vader had na zijn pensioen steeds minder mensen gezien. Eerst vond hij kaartavonden te laat worden, daarna verjaardagen te druk. Toen haar moeder overleed, bleef er bijna niemand over die zomaar langskwam.

‘Ik ga niet wachten tot wij ook zo zitten,’ zei ze.

Ik zei dat ik haar vader niet was. Veel meer kwam er niet uit.

Inmiddels weet de groep ervan. Dat heb ik zelf veroorzaakt. Kees appte of ik het zwembad op de foto had gezien en ik antwoordde: ‘Mooi voor jullie. Ik ga niet mee, dat is zonder mij besloten.’

Ik had hem beter kunnen bellen.

Nu vraagt iedereen voorzichtig hoe het gaat. Ria heeft uitgezocht of iemand anders mijn plek kan innemen. Bert zegt dat ik tegen die tijd misschien opgeknapt ben. Daar word ik kribbig van, terwijl hij het goed bedoelt.

Marijke gaat wel. Dat heeft ze gisteren gezegd. Ze wil niet opnieuw alles afzeggen omdat ik geen energie heb. Ik zei dat dat me goed leek, maar eerlijk gezegd vond ik het moeilijk om haar zo beslist te horen.

Vrijdag ga ik niet mee eten. Zij heeft aangeboden te zeggen dat ik moe ben, zonder er verder uitleg bij te geven.

Vanavond moet ik nog naar de boekingsvoorwaarden kijken. Misschien kunnen we een deel van mijn aandeel terugkrijgen. De bevestiging ligt uitgeprint naast de fruitschaal. Marijke heeft de passages die ik moet lezen met geel gemarkeerd.