Na veertig jaar dreigt onze vriendengroep uit elkaar te vallen: mijn man wil blijven wandelen, ik wil dat iedereen nog mee kan

Ik had het afzegbericht van Marijke al gelezen voordat het in onze groepsapp stond. Ze had het eerst naar mij gestuurd, met daaronder: ‘Klinkt dit een beetje geloofwaardig?’

Ze schreef dat haar dochter onverwacht kwam eten. In werkelijkheid zag ze op tegen de wandeling van elf kilometer die mijn man had uitgezocht.

Ik antwoordde dat ze helemaal geen smoes hoefde te bedenken. Daarna typte ik toch: ‘Ja hoor, kan prima.’ Daar schaam ik me nu nog een beetje voor.

Wij zijn met acht. Vier stellen, allemaal ergens tussen de 63 en 70. Mijn man Henk en ik kennen de anderen van toen we nog in dezelfde straat woonden. Onze kinderen zaten bij elkaar op school. De kinderen hebben nauwelijks nog contact, wij al bijna veertig jaar.

Eén zondag per maand doen we iets samen. Om de beurt organiseren. Vroeger namen we boterhammen mee en gingen we fietsen. Later kwamen er museumbezoeken, etentjes en af en toe een weekend weg bij. We zijn verhuisd, gescheiden kinderen gaan troosten, ouders gaan begraven. Die zondag bleef staan.

Het laatste jaar vallen er steeds meer gaten.

Marijke heeft last van haar knieën. Een operatie wordt besproken, maar er is nog niets gepland. Jos, haar man, rijdt niet graag meer in het donker. Bert is na een longontsteking afgelopen winter niet meer de oude geworden. Hij zegt zelf dat het prima gaat, maar bij ons thuis wacht hij beneden tot iemand zijn leesbril van boven meeneemt.

Henk ziet die dingen ook. Alleen trekt hij er een andere conclusie uit.

‘Juist daarom moeten we doorgaan,’ zegt hij. ‘Anders zitten we straks allemaal alleen nog maar op de bank.’

Hij fietst zelf drie keer per week. Sinds zijn pensioen heeft hij meer conditie dan toen hij nog werkte. Ik gun hem dat echt. Hij heeft jaren onregelmatige diensten gedraaid bij een installatiebedrijf en was vaak te moe om op zaterdag iets te ondernemen.

Maar nu lijkt hij soms te denken dat iedereen dezelfde reserves heeft.

In maart organiseerden wij een wandeling bij de Veluwezoom, met daarna eten in een restaurant op bijna een uur rijden van huis. Ik zei dat elf kilometer misschien veel was.

‘We lopen rustig. En er zijn bankjes.’

Dat klonk redelijk. Ik ben zelf ook meegegaan in dat soort antwoorden. Vorig jaar zei ik nog tegen Marijke dat nieuwe wandelschoenen misschien zouden helpen. Ze keek toen naar haar voeten en zei niets terug.

Uiteindelijk waren we die zondag met vier. Marijke en Jos hadden dus hun zogenaamde etentje. Bert en Anja zeiden de avond ervoor af omdat Bert slecht had geslapen.

Henk was teleurgesteld. Tijdens het voorgerecht keek hij steeds naar zijn telefoon.

‘Je moet er ook iets voor overhebben,’ zei hij.

Ik heb toen niet verteld dat ik wist waarom Marijke er niet was. Dat voelde als haar verraden. Maar daardoor zat ik daar wel alsof ik het met hem eens was.

Een week later kwam ik Marijke tegen bij het tuincentrum. Ze zat op een randje naast de potgrond, terwijl Jos afrekende. We hebben daar zeker twintig minuten gepraat, tussen de karren.

Ze zei dat ze onze uitjes inmiddels met buikpijn in haar agenda zette.

‘Ik wil niet steeds degene zijn voor wie alles anders moet.’

Ik zei meteen dat niemand dat vond.

‘Henk wel een beetje,’ zei ze.

Daar had ik geen goed antwoord op.

Thuis stelde ik voor om de volgende keer gewoon bij ons koffie te drinken. Soep erbij, broodjes, iedereen op tijd weer naar huis.

Henk trok zijn gezicht alsof ik had voorgesteld de groep op te heffen.

‘We kunnen iedere dag nog koffiedrinken. Die zondagen zijn juist om iets te doen.’

‘Samen zitten is ook iets doen.’

‘Je weet best wat ik bedoel.’

Dat wist ik inderdaad. Ik vind een dag buiten ook leuker dan zes uur aan dezelfde tafel. Alleen begon het me tegen te staan dat we blijkbaar moesten kiezen tussen een behoorlijk uitstapje en niets.

De koffieochtend heb ik op een donderdag georganiseerd. Geen officiële groepsdag. Ik nodigde Marijke en Jos uit, en Bert en Anja. Henk ging die ochtend fietsen. Ik zei dat er mensen kwamen koffiedrinken, maar niet wie allemaal.

Dat was bewust vaag. Daar kan ik moeilijk iets anders van maken.

We zaten met z’n vijven aan de keukentafel. Het ging over een lekkende douche, Berts buurman en een kleindochter die niet wilde afzwemmen. Niemand hoefde uit te leggen waarom hij even ging zitten. Marijke bleef tot half één.

Toen Henk thuiskwam, stonden de kopjes nog op tafel.

Hij vroeg wie er waren geweest. Ik noemde de namen en begon veel te opgewekt te vertellen hoe gezellig het was.

‘Dus je hebt gewoon apart afgesproken met de afhakers.’

Ik werd boos om dat woord. Hij werd boos omdat ik niet eerlijk was geweest. Binnen vijf minuten hadden we het niet meer over koffie, maar over wie er altijd alles regelde en wie er altijd kritiek had.

Pas ’s avonds zei hij iets wat ik niet wist.

‘Ik vond het de vorige keer al zo’n kaal tafeltje. En nu gaan jullie zonder mij verder.’

Zijn vader is na zijn pensioen vrijwel nergens meer naartoe gegaan. Henk noemt dat zelden, maar ik weet hoe naar hij die bezoekjes vond: zijn vader in dezelfde stoel, de televisie aan, op alles nee zeggen. Voor Henk lijkt minder ondernemen al gauw het begin daarvan.

Toch was hij niet de enige die zich buitengesloten voelde. Els, de fitste van ons allemaal, belde de volgende dag. Ze had van Anja over de koffie gehoord.

‘Ik had ook wel willen komen,’ zei ze. ‘Of mag dat alleen als je ergens last van hebt?’

Ze zei het lachend. Het was niet helemaal een grap.

Inmiddels hebben we in de groepsapp gevraagd wat iedereen zelf prettig zou vinden. Niet namens Marijke, niet met een verhaal over beperkingen. Gewoon gevraagd.

Bert wilde graag blijven wandelen, maar korter. Jos wilde liever dichter bij huis eten. Els stelde een museum voor. Marijke reageerde pas de volgende ochtend: ‘Ik wil vooral niet steeds hoeven bewijzen dat het echt niet gaat.’

Henk heeft daar een duimpje onder gezet. Meer niet. Hij vindt nog steeds dat we elkaar soms best een zetje mogen geven. Ik vind dat ook, alleen vertrouw ik mezelf niet meer zo met bepalen hoe groot dat zetje moet zijn.

Volgende maand gaan we naar een beeldentuin. Wie wil kan daarna nog een ronde lopen. Er is een café, al moeten we nog even bellen of je daar ook zonder lunchreservering met acht mensen terechtkunt.

Henk heeft de route naar mij doorgestuurd. Ik heb hem gevraagd zelf ook in de groep te zetten waar de bankjes staan. Dat bericht heeft hij vanmorgen verstuurd.