Al veertig jaar regelden wij de uitjes van onze vriendengroep — nu wil mijn man rust en zit ik stiekem weer huisjes te vergelijken

Ik had het geluid van onze groepsapp uitgezet, maar keek alsnog om de paar minuten. Mijn telefoon lag naast de aardappels die ik aan het schillen was. Er waren drie vakantiehuizen bij gekomen en iemand wilde weten of we niet beter twee auto’s konden huren.

Boven lag Kees te slapen. Het was kwart over vijf.

Sinds hij thuis is, gebeurt dat vaker. Dan gaat hij even liggen en komt hij pas beneden als ik hem roep voor het eten. In het begin maakte ik grapjes over zijn drukke bestaan als pensionado. Daar ben ik mee opgehouden.

Kees is drieënzestig, ik tweeënzestig. Hij stopte afgelopen najaar vervroegd met zijn werk als uitvoerder bij een bouwbedrijf. Dat hadden we financieel zo gepland. Alleen had ik niet begrepen hoe hard hij die laatste jaren op zijn tandvlees liep.

Hij vertelde thuis over een levering die niet kwam, een zieke collega, gedoe op de bouw. Ik hoorde gewone werkverhalen. Nu zegt hij dat hij op zondagmiddag al buikpijn kreeg van de maandag.

Dat heeft hij toen nooit zo gezegd. Of ik heb niet goed geluisterd. Daar denk ik nogal eens aan als hij boven ligt.

Onze vrienden kennen we bijna veertig jaar. Vier stellen, begonnen als collega’s en aanhang, inmiddels allemaal grijs of geverfd. Elke maand doen we iets. Wandelen, eten, een museum, bij iemand spelletjes. Eens in de paar jaar een grotere vakantie.

Het klinkt op papier erg georganiseerd. Dat is het ook. De eerste zaterdag van de maand staat bij ons al jaren geblokkeerd.

Kees was degene die de routes uitzocht, de parkeerplaatsen vond en wist welk restaurant ook iets had voor Anja, die slecht tegen room kan. Ik deed de huizen, de boodschappenlijsten en de betalingen. We deden er altijd een beetje lacherig over: reisbureau Van Dijk.

We vonden het ook leuk. Dat zeg ik er wel bij.

Toen ik twee jaar geleden na een reorganisatie mijn baan bij de opticien verloor, zat ik veel alleen. Onze dochter woont in Groningen en heeft haar eigen leven. Het waren mijn vriendinnen die op dinsdag kwamen wandelen, ook als ik zei dat het niet hoefde. Met Ria ging ik mee naar het koor. Zonder hen was mijn wereld heel klein geworden.

Daarom vind ik het moeilijk als Kees zegt dat ‘die club’ weer iets wil.

Het zijn geen klanten. Het zijn de mensen die naast ons zaten toen zijn moeder overleed.

De eerste keer dat hij een maandelijkse afspraak oversloeg, was er niets aan de hand. De tweede keer vroeg Henk of hij soms ziek was. Daarna kwamen de plagerijtjes.

‘Je hebt nu toch alle tijd?’

Kees lachte toen nog mee. In de auto zei hij dat hij die zin niet meer kon horen.

Hij wil hooguit eens per twee of drie maanden mee. Geen hele zaterdagen meer die beginnen met koffie en eindigen met de vraag wie er nog zin heeft in een afzakkertje. Ik zei dat hij toch eerder naar huis kon.

‘En dan zit jij weer op je horloge te kijken omdat ik weg wil.’

Dat vond ik niet eerlijk. Het was ook niet helemaal onwaar.

De vakantie begon met een foto van een huis in de Dordogne. Acht slaapkamers, een zwembad, een lange tafel onder een afdak. In september, buiten de schoolvakanties. Peter stuurde hem door met: ‘Nog één keer goed uitpakken nu we nog kunnen.’

Bij ons betekent dat tegenwoordig iets anders dan vroeger. Henk heeft een nieuwe heup en Ria wacht op een uitslag. Daardoor durfde ik niet meteen te zeggen dat ik twijfelde.

Kees wel.

‘Ik ga dit jaar niet regelen. Eigenlijk wil ik helemaal niet mee.’

Hij zei het aan de keukentafel, zonder boosheid. Ik begon over losse dagen voor onszelf, over een slaapkamer aan de rustige kant. Hij schoof zijn bord een stukje weg.

‘Je bent het nu alweer passend aan het maken.’

De volgende ochtend zette hij in de app dat hij de organisatie aan anderen overliet en waarschijnlijk thuisbleef.

Een tijdje reageerde niemand. Toen stuurde Anja een duimpje. Peter vroeg of er iets was voorgevallen. Henk belde mij.

‘We hebben toch niets verkeerd gedaan?’

Ik stond bij de kassa van de Jumbo en zei dat Kees moe was.

‘Ja, dat zijn we allemaal weleens.’

Ik heb later tegen Kees gezegd dat Henk bezorgd klonk. Dat klonk hij ook, maar ik liet die laatste zin weg.

Er kwam geen andere organisator. Wel kwamen er meer links, opmerkingen over vliegvelden en de vraag of ik alvast naar de annuleringsvoorwaarden wilde kijken. Gewoon even, omdat ik daar handig in ben.

Dus dat deed ik.

Eerst op mijn telefoon. Daarna toch op de laptop, omdat je die plattegronden anders zo slecht ziet. Ik maakte een overzichtje. Ik mailde de eigenaar over de borg. Tegen mezelf zei ik dat informatie verzamelen nog geen organiseren was.

Toen Kees achter me kwam staan, klapte ik mijn laptop dicht. Dat was kinderachtig. Hij had het gewoon gezien.

‘Heb je al iets vastgelegd?’

‘Nee.’

‘Maar je bent dus wel bezig.’

Ik zei dat híj niet hoefde te helpen. Dat ik ook nog iets mocht willen. Veel harder dan nodig.

Hij vroeg wie straks de auto zou rijden, wie de verkeerde afslag moest oplossen en wie er ’s avonds gezellig bij moest komen zitten als hij zich had teruggetrokken.

‘Dan ga ik alleen,’ zei ik.

‘Dat mag toch?’

Dat antwoord had ik niet verwacht. Ik werd er verdrietiger van dan wanneer hij had gezegd dat hij me thuis nodig had.

Afgelopen zaterdag zijn de anderen hier geweest. Het stond al in de agenda. Kees bleef een uur zitten en ging daarna naar boven. Peter riep nog dat we hem niet zouden overhoren.

Toen de deur dicht was, zei Ria zacht dat ze hem miste.

Daar moest ik van huilen, zomaar bij de kaasblokjes. Niet omdat iemand gemeen deed. Ik mis hem soms ook, terwijl we meer uren samen zijn dan ooit.

Uiteindelijk heeft Anja aangeboden de boeking te doen. Ze vroeg wel of ik de bedragen wilde controleren. Ik heb ja gezegd en er meteen bij verteld dat ik nog niet wist of ik meeging.

Er is nu een huis in optie tot vrijdag. Mijn naam staat bij één van de slaapkamers, die van Kees niet. Hij weet dat ik overweeg te gaan. Over die bedragen moet ik hem nog vertellen.

Vanmiddag vroeg hij of we morgen samen naar het tuincentrum zouden fietsen. Alleen even voor potgrond, zei hij, niet meteen de hele middag. Ik heb mijn afspraak bij de kapper verzet.