Al dertig jaar eten we samen, maar op de nieuwe groepsreis ben ik ineens ‘de aanhang’

In het overzicht voor onze vakantie stond mijn naam onderaan, naast het kopje ‘programma voor de aanhang’. Ik heb eerst gekeken of Kees daar ook stond. Maar nee, mijn man stond bovenaan, bij de wandelaars.

Ik had de mail uitgeprint omdat ik op papier makkelijker lees. Daardoor lag dat woord de hele middag naast de fruitschaal.

Ik ben 68. Kees wordt deze winter zeventig. We hebben geen groot sociaal leven, maar wel een vaste groep: drie stellen die elkaar al ruim dertig jaar kennen. Elke tweede zaterdag eten we samen, steeds bij iemand anders thuis. Wie kookt, hoeft niet af te wassen. Daar houden we ons overigens lang niet altijd aan.

We hebben kinderen zien opgroeien, ouders begraven, reorganisaties meegemaakt. Toen ik nog in de apotheek werkte en mijn moeder dement werd, bracht Marian op woensdag eten langs. Niet één keer, maar maandenlang. Dat wil ik erbij zeggen. Het zijn geen mensen die nooit iets voor een ander doen.

Vroeger gingen we elk voorjaar een paar dagen weg. Een huisje in Drenthe, een stad in Duitsland, een keer een week naar Frankrijk. Wandelen, ergens koffie drinken, ruzie maken over waar we zouden eten. Gewoon, zoals dat gaat met zes mensen.

Sinds een paar jaar loop ik moeilijk. Slijtage in mijn enkel, na een oude breuk. Een nieuwe operatie zou misschien helpen, maar daar zitten ook nadelen aan. Op vlak terrein red ik het een halfuur. Daarna moet ik zitten. Trappen gaan langzaam. Een museum kan prima als er bankjes zijn; een dag door een heuvelachtige stad slenteren niet.

Ik vind dat zelf ook vervelend. Voor iedereen alweer naar buiten wil, zit ik nog mijn schoen losser te maken.

Arjan, de man van Marian, is sinds zijn pensioen juist fanatieker geworden. Hij heeft een racefiets gekocht en wandelt met een horloge dat hem vertelt of hij voldoende hersteld is. Vroeger organiseerde hij zelden iets. Nu vindt hij routes, aanbiedingen en hotels voordat iemand een datum heeft genoemd.

Dat was aanvankelijk prettig. Ik was meestal degene die zes agenda’s naast elkaar legde.

Het begon met een weekend in Limburg. Op zaterdag wilden ze een wandeling van vijftien kilometer maken. Voor mij had Arjan een terras gevonden waar ik ‘lekker kon blijven hangen’.

Ik heb toen zelf gezegd dat dat goed was. Dat vergeet Kees nooit te vermelden.

Alleen wist ik niet dat ze pas tegen vieren terug zouden zijn. Het was koud op dat terras. Binnen zaten mensen uitgebreid te lunchen en ik bestelde nog maar een tosti, omdat ik niet uren aan één koffie wilde zitten. Marian stuurde een foto van een uitzicht. Ik stuurde een duimpje terug.

Bij het eten kon ik niet meepraten over de geiten die achter hen aan waren gelopen. Dat klinkt kinderachtig, maar ik had daar ineens zo de pest over in.

Daarna kwamen een fietstocht op de Veluwe en een dag in Maastricht. Steeds was er iets voor mij bedacht. Winkelen. Een rondvaart. Bij het huisje blijven, want daar was toch een fijne tuin?

‘Ze denken tenminste mee,’ zei Kees.

Ik zei dat ik ook weleens met hen iets wilde doen.

‘Dat doen we toch elke maand?’

Daar had hij feitelijk gelijk in. Ik wist alleen niet hoe ik moest uitleggen dat het daar niet om ging.

De reis naar Madeira werd tijdens het toetje aangekondigd. Tien dagen, in het najaar. Arjan had al contact met een organisatie voor wandelreizen. Er waren nog zes plekken.

Ik vroeg of het veel klimmen was.

‘Het is Madeira, Ria,’ zei hij. Niet onaardig, eerder alsof ik vroeg of er zee was.

Iedereen begon door elkaar over vluchten en het weer. Ik zat met de schaal tiramisu op mijn schoot. Die had ik aangenomen om door te geven, maar niemand pakte hem van me over.

Later kwam de mail. Vijf wandeldagen, twee vrije dagen, verblijf buiten Funchal. Bijna tweeduizend euro per persoon, zonder alle maaltijden. Voor mij kon er eventueel vervoer naar de stad geregeld worden. Op twee dagen zou ik mee kunnen tot het beginpunt en daar wachten of ‘iets voor mezelf ondernemen’.

Onder het kopje over de aanhang stond alleen mijn naam.

Kees las de mail op zijn telefoon en zei dat het er mooi uitzag.

Ik vroeg: ‘Zou jij hiervoor tweeduizend euro betalen als ik de hele dag weg was met vijf anderen?’

Hij zuchtte al voordat hij antwoord gaf.

‘Je hoeft toch niet voortdurend samen te zijn?’

Dat vond ik zo’n rotantwoord dat ik zei dat hij blijkbaar liever zonder mij ging. Dat was niet eerlijk. Hij heeft ook jaren dingen laten schieten vanwege mijn enkel. Soms zonder dat ik het vroeg.

Hij zei dat hij nog fit was en niet wist hoelang dat zo bleef. En dat hij geen zin had om bij onze vrienden bekend te komen staan als het stel bij wie altijd alles moeilijk was.

Dat laatste bleef hangen.

Ik heb die avond een bericht in de groepsapp getypt. Een lang bericht. Over rekening houden met elkaar en hoe lang we elkaar al kennen. Ik heb het niet verstuurd. Toen ik het teruglas, klonk het alsof ik ze allemaal op het matje riep.

De volgende ochtend belde ik Marian.

Zij zei eerst dat ‘aanhang’ gewoon een onhandig woord van Arjan was. Daarna vroeg ze wat ik dan wel zou willen.

Ik zei: ‘Dat jullie het vragen voordat alles vastligt.’

Het bleef even stil.

Toen vertelde ze dat zij zelf liever niet zo veel wandelde, maar dat Arjan hier ontzettend naar uitkeek. Zij ging het proberen. Ik merkte dat ik daar boos om werd. Alsof zij met haar pijnlijke knie wél haar best deed en ik niet. Dat had ze niet gezegd. Dat maakte ik ervan.

We hebben uiteindelijk bijna een uur gebeld. Over de reis, maar ook over haar zus die weer onderzoeken krijgt. Na afloop voelde ik me minder alleen en nog steeds niet gehoord. Dat kan blijkbaar tegelijk.

Ik heb inmiddels laten weten dat ik niet meega. Niet dat niemand mag gaan. Alleen dat dit voor mij geen fijne vakantie is.

Kees heeft zijn plek voorlopig laten reserveren. Ik had verwacht dat ik opgelucht zou zijn toen ik mijn besluit had genomen, maar ik ben vooral bang voor hoe het straks wordt. Vijf mensen met herinneringen en ik die vraag of ze mooi weer hadden.

Volgende zaterdag eten we bij ons. Ik heb de boodschappenlijst al gemaakt. Kees vroeg of we het tijdens het eten over Madeira konden hebben, omdat de aanbetaling geregeld moet worden.

Ik heb gezegd dat ik daar liever niet de hele avond naar luister.

Hij zei: ‘Daar gaan we weer.’

Daarna hebben we samen de tafel uitgeschoven. Er blijft altijd een kier in het midden zitten. Hij hield het blad omhoog terwijl ik de poot rechtzette.