We waren veertig jaar met z’n vieren, tot onze vaste vakantie voor één van ons niet meer kon
De aanbetaling voor ons appartement op Tenerife stond al klaar in mijn bankieren-app. Ik hoefde alleen nog te bevestigen. Toen zag ik dat Henk uit onze vakantie-appgroep was gestapt.
Geen bericht erbij. Alleen die melding tussen een foto van het zwembad en Ria’s vraag of iemand nog wist hoe laat we vorig jaar op Schiphol moesten zijn.
Ik heb mijn telefoon op tafel gelegd. Mijn vrouw Marjan zat een kruiswoordraadsel te maken.
‘Hij gaat niet mee,’ zei ik.
Ze keek niet eens verbaasd. Dat vond ik misschien nog het vervelendst.
We kennen Henk en Ria sinds 1985. Onze tuinen grensden aan elkaar. De schutting stond zo scheef dat Henk hem aan onze kant kwam stutten, zonder eerst te vragen. Ik vond hem nogal bemoeizuchtig. Twee dagen later zaten we met bier tussen de losse planken.
Onze kinderen groeiden samen op. We hebben tenten geleend, communies overgeslagen voor voetbaltoernooien, elkaars ouders begraven. Toen Marjan behandeld werd voor borstkanker, reed Henk haar op dinsdagen naar het ziekenhuis omdat ik nog werkte. Daar wil ik niet makkelijk overheen stappen.
Ik ben nu zevenenzestig. Vorig jaar stopte ik bij de technische dienst van een zorginstelling. Henk was toen al twee jaar thuis. Ria en Marjan waren eerder gestopt. Eindelijk hoefden we voor een weekend weg niet zes agenda’s langs en rekening te houden met diensten, kleinkinderen en weet ik wat.
Dat dachten we tenminste.
Het begon met eten. Henk had een documentaire gezien, daarna nog een, en was gestopt met vlees. Vervolgens ook met kaas, eieren en melk. Ik vond het prima. Bij ons kwam voortaan een apart pannetje op tafel. Later kookte Marjan gewoon voor iedereen plantaardig, omdat twee maaltijden maken onzin was.
Eerlijk is eerlijk: meestal was het lekker. Alleen die eerste lasagne niet. Dat vond Henk zelf ook.
Hij ging fietsen, sloot zich aan bij een plaatselijke klimaatgroep en hielp op zaterdag bij een kledingruil. Hij zag er goed uit. Minder zwaar, meer energie. Ria zei dat hij eindelijk ergens zin in had sinds zijn pensioen. De eerste maanden had hij vooral op Funda naar huizen gekeken waar ze toch niet naartoe gingen.
Maar geleidelijk veranderden onze avonden.
Als ik vertelde dat ik bij de slager was geweest, vroeg hij of ik weleens had uitgezocht waar dat vlees vandaan kwam. Tijdens een verjaardag begon hij over zuivel, terwijl Marjan net koffie inschonk. In de groepsapp kwamen links. Eerst één per week, later soms drie op een dag.
Ik opende ze op den duur niet meer.
Daar was hij achter gekomen.
‘Je hoeft het niet met me eens te zijn,’ zei hij. ‘Maar je kunt toch even lezen wat ik stuur?’
‘Dan ben ik de hele ochtend bezig.’
Dat was overdreven. Dat wist ik zelf ook.
Onze jaarlijkse drie weken Tenerife waren altijd in januari. Hetzelfde complex, een klein balkon, supermarkt om de hoek. Geen luxe resort. Ik zeg dat erbij omdat Henk het op een gegeven moment over onze “consumptievakanties” had. Alsof we daar elke dag champagne over elkaar heen goten. We kookten meestal zelf en deden ’s avonds een kaartspel.
In september zei hij voor het eerst dat hij niet meer wilde vliegen.
We zaten bij hen aan tafel. Ria had curry gemaakt. Ik dacht nog: dan slaan we een jaar over of gaat hij een keer niet mee.
Maar hij schoof zijn tablet naar ons toe. Een vakantiehuis in de Eifel, bereikbaar met de trein en een bus.
‘Daar kunnen we toch net zo goed samen zijn?’
Marjan vroeg of er in januari iets open was. Ria zei dat ze juist zo uitkeek naar een beetje zon. Ik maakte een flauwe opmerking over drie weken regen met linzen.
Henk trok het tablet terug.
Daarna werd het steeds een beetje zuurder. Hij stuurde een berekening van de uitstoot van onze vluchten. Ik stuurde een aanbieding voor een appartement met zeezicht. Niet per ongeluk. Ik wilde laten merken dat hij niet voor ons besliste.
Een week voor hij uit de app stapte, belde hij me.
‘We hebben toch altijd rekening met elkaar gehouden?’
Ik stond in de schuur met een lekke fietsband in mijn handen.
‘Zeker,’ zei ik. ‘Maar jij wilt dat wij allemaal hetzelfde gaan leven.’
‘Ik vraag één keer een andere vakantie.’
‘En geen vlees op tafel. En geen kaas. En geen auto als het met de trein kan.’
Hij zei een tijd niets.
‘Jij doet alsof ik dit verzin om jullie dwars te zitten.’
Ik weet niet meer precies wat ik toen heb gezegd. Wel dat ik begon over zijn oude dieselcamper. Die had hij inmiddels verkocht, maar ik haalde hem er toch bij. Hij zei dat hij ook van gedachten mocht veranderen. Daar had ik eigenlijk niets op terug.
Na zijn vertrek uit de app belde ik Ria. Niet Henk. Dat was laf, maar ik was boos.
Ze klonk moe.
‘Ik wil gewoon mee,’ zei ze. ‘Ik heb het hier de hele winter koud. Dat weet hij ook.’
Ik zei meteen dat wij nog steeds boekten en dat zij gewoon kon aansluiten.
‘Ja, zo eenvoudig is het niet, Peter.’
Daarna vertelde ze dat Henk had voorgesteld dat zij zonder hem ging. Hij meende het volgens haar ook. Alleen zat zij dan drie weken bij ons, terwijl iedereen wist waarom hij thuisbleef.
Die avond zei Marjan dat ze niet meer wilde dat ik namens haar sprak.
‘Ik hoef niet per se naar Tenerife.’
Dat kwam aan. Zij had nota bene het appartement uitgezocht.
‘Maar ik wil ook niet iedere vakantie bespreken alsof ik iets verkeerd doe,’ zei ze erachteraan.
We zijn afgelopen zondag bij elkaar geweest. Zonder eten, had Ria gezegd. Alleen koffie. Zelfs dat vond ik ongemakkelijk, zo zorgvuldig als ik vroeg wat er in mijn kopje mocht.
Henk zag het en zuchtte.
‘Gewone melk staat in de koelkast, hoor.’
We hebben geen oplossing gevonden. Hij gaat niet vliegen. Ria twijfelt nog. Marjan en ik hebben voor twee personen geboekt, met de mogelijkheid later iemand toe te voegen. Dat kostte meer dan ons oude appartement.
Donderdag komen ze bij ons eten. Ik zou koken en heb Henk gevraagd of hij dat recept van die curry wil sturen.
Er kwam alleen een foto van een beduimelde bladzijde terug. Onderaan stond in zijn eigen handschrift dat de hoeveelheid chili niet klopte en je echt met de helft moest beginnen.
Ik heb het recept uitgeprint. Over januari hebben we sindsdien niet meer gesproken.