Mijn man boekte een weekend weg voor ons en onze depressieve vriendin — ik wil niet mee, maar voel me daar vreselijk over
Bij de boeking stonden drie keer ontbijt en twee slaapkamers. Ik zat de bevestiging te lezen op de tablet waarop ik eigenlijk de bibliotheekboeken wilde verlengen.
Eerst dacht ik dat Henk zich had vergist. Daarna zag ik de datum. Over drie weken, een huisje bij Ootmarsum. Voor ons en Marijke.
We hadden het er niet over gehad. Wel over een paar dagen weg samen, als het weer wat beter werd.
Ik ben vijfenzestig, Henk zevenenzestig. Sinds november zijn we allebei met pensioen. Hij was onderhoudsmonteur, ik werkte in de thuiszorg. De laatste jaren fietste ik van het ene adres naar het andere met pijnstillers in mijn jaszak. Ik had me verheugd op ochtenden waarop niemand iets van me nodig had. Dat klinkt nu onaardig, maar zo was het wel.
Marijke kennen we bijna vijfendertig jaar. Onze kinderen zaten bij elkaar op school. Daarna bleven wij over, ook toen de kinderen allang hun eigen leven hadden.
We gingen samen op vakantie, eerst met haar man Kees erbij. Bijna ieder weekend zagen we elkaar. Kaarten, wandelen, ergens koffie drinken waar Henk vervolgens over de prijs klaagde. Marijke en ik konden zonder afspraak bij elkaar binnenlopen. Toen ik aan mijn schouder geopereerd was, kwam zij mijn haar wassen boven de gootsteen.
Dat vergeet ik niet. Al krijg ik thuis soms het gevoel dat ik dat moet bewijzen.
Kees is vorig voorjaar vertrokken. Er bleek al een tijd een ander te zijn. Marijke had niets gemerkt, of niets willen merken; daar zegt ze zelf verschillende dingen over.
In het begin was ze vooral kwaad. We aten bij haar tussen de mappen voor de scheiding en maakten samen kastjes leeg. Ze kocht zelfs nieuwe gordijnen.
Daarna ging het steeds slechter.
Ze zegde afspraken af, nam niet op en deed soms pas na lang wachten de deur open. Haar huisarts stelde een depressie vast. Ze heeft gesprekken bij de praktijkondersteuner en is doorverwezen, maar op de behandeling waar ze nu op wacht, kan ze nog niet terecht. Eén keer zei ze een gesprek af omdat douchen en aankleden niet lukte.
Henk vond dat we haar toen juist moesten ophalen.
‘Je kunt toch niet blijven wachten tot ze zin heeft? Dat krijgt ze vanzelf niet.’
Daar heeft hij een punt. Alleen werd alles daarna iets wat wij moesten regelen.
Hij sprak af dat ze iedere woensdag bij ons zou eten. Niet vragen óf ze kwam, zei hij, want dan zei ze nee. Hij haalde haar om vijf uur op. Ik kookte.
Soms hielp het ook echt. Dan at ze twee borden en praatten we over gewone dingen. Een andere keer zat ze met haar jas nog aan op onze bank en huilde ze zodra ik vroeg of ze aardappels wilde.
Na het eten keek Henk meestal naar het journaal. Marijke bleef bij mij in de keuken. Over Kees, over de verkoop van hun huis, over hoe ze wakker werd en even vergat dat hij weg was.
Ik luisterde. Natuurlijk luisterde ik.
Maar als ze tegen tienen thuis was, zat ik nog uren rechtop in bed. Ik hoorde alles opnieuw. Henk sliep dan al.
Toen ik daar iets van zei, antwoordde hij dat ik beter kon praten dan hij.
‘Dat betekent niet dat het me niks kost,’ zei ik.
Hij keek oprecht verbaasd. Dat vond ik misschien nog wel het moeilijkste.
Ik ben ook niet netjes gebleven. Een avond belde Marijke terwijl wij net zaten te eten. Ik zag haar naam en zei: ‘Daar gaan we weer.’ Henk hoorde het. Ik schaamde me meteen, maar nam toch niet op.
Later bleek dat ze alleen wilde vragen welke vuilnisbak er buiten moest. Kees had dat altijd gedaan.
We doen ook nog gewone dingen samen. Dat wil ik erbij zeggen. Het is niet alleen ellende. Vorige maand hebben we een middag oude vakantiefoto’s uitgezocht en lag ze dubbel om een foto van mijn veel te korte pony. Ik was opgelucht dat we even gewoon konden lachen. Daarna voelde ik me schuldig over die opluchting.
Het huisje had Henk geboekt nadat Marijke drie dagen nauwelijks op berichten had gereageerd.
‘Even een andere omgeving,’ zei hij toen ik de tablet voor hem neerlegde. ‘Dat kan toch alleen maar goed zijn?’
Ik vroeg wie er ging koken, wie bij haar bleef als wij wilden wandelen, wat we deden als ze de hele dag in bed wilde liggen.
‘Je doet alsof ze een last is.’
‘Op dit moment voelt het voor mij soms ook zwaar.’
Hij schoof zijn stoel achteruit. Niet woedend, eerder alsof hij niet bij mij wilde zitten.
Toen zei ik dat hij geen behandelaar was. En dat ik niet mee zou gaan.
Dat staat nu een week tussen ons in.
Henk vindt dat ik professionele hulp gebruik als reden om afstand te nemen. Volgens hem heb je aan een wachtlijst niets op zondagmiddag als je alleen zit. Ik vind dat hij te makkelijk beslist wat ik kan dragen. Vooral omdat hij het weekend al had betaald van onze gezamenlijke rekening.
Gisteren belde Marijke mij zelf. Ik had verwacht dat Henk haar alles had verteld, maar ze wist alleen dat ik misschien niet meeging.
‘Heb ik iets verkeerds gezegd woensdag?’ vroeg ze.
Ik ben aan de keukentafel gaan zitten. De vaatwasser stond open en ik bleef maar naar een plastic deksel op de vloer kijken.
Ik zei dat zij niets verkeerds had gedaan. Dat ik moe was en dat Henk had geboekt zonder overleg.
Ze was even stil.
‘Ik zie eigenlijk ook tegen dat weekend op,’ zei ze. ‘Maar hij was zo blij dat hij iets had gevonden.’
Ik heb dat nog niet aan Henk verteld. Ze vroeg niet om geheimhouding, maar ik wil ook niet haar woorden gebruiken om mijn gelijk te halen.
Vanmorgen heeft hij gevraagd of ik dan tenminste help uitzoeken of we kunnen annuleren. Hij klonk kortaf. Ik heb ja gezegd.
De woensdagen wil hij laten doorgaan. Ik weet nog niet of ik iedere week aan tafel wil zitten. Wel heb ik Marijke gevraagd of ik vrijdag een halfuurtje bij haar zal komen, zonder Henk. Ze zei dat ik geen lunch hoef mee te nemen, er lag nog brood in de vriezer.
Ik was blij dat ze dat zei. Daarna heb ik voor de zekerheid toch gevraagd of ze beleg had.