Al 28 jaar gingen we met dezelfde vrienden naar Frankrijk. Sinds mijn man met pensioen is, krijg ik hem niet eens meer zover om een datum te kiezen
In het vakantiehuis dat we op het oog hadden, waren drie slaapkamers met een eigen badkamer. Dat had Els er nadrukkelijk bij gezet in de groepsapp. Na vorig jaar, toen zes mensen één douche moesten delen, was dat blijkbaar ons belangrijkste criterium geworden.
Ik had al gekeken welke kamer ik wilde. Terwijl ik nog helemaal niet wist of we meegingen.
We gaan al achtentwintig jaar met dezelfde drie stellen naar Frankrijk. Eerst twee weken, later drie. De kinderen gingen vroeger mee, daarna een paar jaar half, en inmiddels zijn we weer met z’n zessen. We zijn allemaal ergens in de zestig. Eén kunstheup, twee gehoorapparaten en meer medicijnen dan vroeger, maar verder doen we ongeveer hetzelfde: boodschappen op de markt, wandelen, koken, te lang lunchen.
Mijn man Peter vond die vakanties altijd heerlijk. Dat zeg ik erbij omdat het nu soms klinkt alsof ik hem bijna dertig jaar tegen zijn zin heb meegenomen.
Hij was degene die met Henk routes uitstippelde langs kleine wijnboeren. Hij nam ieder jaar zijn eigen kaasschaaf mee. Die Franse vond hij waardeloos.
Sinds zijn pensioen, ruim een jaar geleden, is hij actief geworden bij een lokale politieke partij. Eerst hielp hij een avond met folders vouwen. Nu zit hij in werkgroepen, schrijft hij mee aan stukken en gaat hij naar bijeenkomsten over verkeer, woningbouw en de toekomst van het buurthuis.
Hij wordt er niet voor betaald. Dat benadrukte ik in het begin nogal vaak, tot hij zei dat ik daarmee deed alsof het dus nergens over ging.
Daar had hij een punt.
Peter heeft bijna veertig jaar bij een technisch bedrijf gewerkt. De laatste jaren kwam hij thuis, at hij en viel hij voor de televisie in slaap. Nu vertelt hij tijdens het eten weer dingen. Hij kent jonge mensen die hem om advies vragen. Laatst stond hij een kwartier in de gang te bellen met zijn jas nog aan, omdat iemand wilde weten hoe hij een bewonersavond zou aanpakken.
Ik vond het leuk om hem zo te zien. Echt.
Alleen dacht ik dat er daarnaast nog ruimte voor ons oude leven zou blijven.
Onze vrienden wonen niet om de hoek. Els en Henk zitten in Apeldoorn, Marijke en Kees bij Breda. Wij wonen in Amersfoort. Vroeger zagen we elkaar vaker op verjaardagen, maar er zijn ouders verzorgd, kleinkinderen gekomen, operaties geweest. Een etentje schuift makkelijk drie maanden op.
Frankrijk stond vast. Daar hoefden we niet telkens opnieuw moeite voor te doen.
In november kwam de eerste link naar een huis. De eerste drie weken van september, zoals meestal.
Peter zei dat september lastig kon worden.
‘Wat heb je dan?’ vroeg ik.
‘Dat weet ik nog niet precies. Maar we zijn wel bezig met een heel traject.’
Ik weet nog dat ik gewoon knikte. Ik dacht dat het een kwestie van een paar dagen wachten was.
Daarna stelde hij eind juni voor. Marijke paste dan twee weken op haar kleindochter. Begin juli kon Henk niet vanwege een controle in het ziekenhuis. Augustus was duurder en drukker, daar had niemand zin in.
Elke keer bracht ik die reacties over aan Peter, die dan zei dat we toch allemaal flexibel konden zijn.
Na een tijdje durfde ik de groepsapp nauwelijks te openen.
Voor de bespreking bij Els thuis maakte ik een pastasalade. Peter zou rechtstreeks komen vanaf een bijeenkomst. Om halfzes stuurde hij dat het uitliep. Om zeven uur vroeg Henk of we alvast gingen eten.
Ik zei te opgewekt dat dat natuurlijk kon.
Peter kwam om kwart over acht binnen met een zak mandarijnen die over was van de bijeenkomst. Hij begon meteen te vertellen over een man die na jaren eindelijk zijn verhaal had kunnen doen over de overlast in zijn straat.
Els schonk koffie in. Kees vroeg of hij nu wist wanneer hij op vakantie kon.
‘Moeten we echt drie weken?’ zei Peter. ‘Een dag of tien is toch ook mooi?’
Het werd niet eens ruzie. Dat vond ik misschien nog erger. Iedereen werd beleefd.
Op de terugweg zei ik dat hij ons voor schut had gezet.
‘Ons?’ vroeg hij. ‘Of jou?’
Daar heb ik de hele rit geen antwoord op gegeven.
Een week later belde Els. Ze praatte eerst over haar zus en een lekkage bij de buren. Toen zei ze dat ze het huis vrijdag wilden boeken.
‘We willen jullie er heel graag bij hebben. Maar anders gaan we volgend jaar met z’n vieren. We blijven nu schuiven.’
Ik zei dat ik het begreep. Ik hoorde mezelf zelfs zeggen dat ik ook gek van ons zou worden.
Na het gesprek ben ik de diepvries gaan ontdooien. Dat moest al maanden. Ik zat op een handdoek op de keukenvloer toen Peter thuiskwam.
Ik heb gehuild, nogal onhandig met zo’n bak halfontdooide spinazie naast me.
Hij ging op een stoel zitten en zei dat ik ook alleen mee kon.
Alsof dat niets was.
‘Dan zit ik daar als vijfde wiel.’
‘Het zijn toch ook jouw vrienden?’
Ik zei dat hij alles weggooide voor mensen die hij een jaar geleden nog niet kende. Dat was gemeen. Hij werd rood en zei dat hij niet de rest van zijn leven wilde blijven doen wat we ooit toevallig waren begonnen.
Toevallig. Dat woord bleef hangen.
Maar later, in bed, vroeg hij wanneer ik voor het laatst zelf met Els had afgesproken. Zonder hem. Ik wist het niet. Ik had het afgelopen jaar vooral gewacht tot we weer eens met z’n allen iets zouden doen.
Dat betekent niet dat hij gelijk heeft. Hij heeft ook makkelijk praten. Zijn telefoon gaat voortdurend. De mijne ligt soms een hele middag naast me zonder geluid te maken.
Donderdag heb ik Els gebeld en gezegd dat ze voor mij een plek mocht reserveren. Drie weken. Peter kon later aansluiten als hij wilde.
Ze was blij, maar begon vervolgens voorzichtig over de verdeling van de huur. Eén slaapkamer was natuurlijk nog steeds voor mij. Ik vond dat logisch en voelde me er toch beroerd onder. Ik had gehoopt dat het meteen vertrouwd zou voelen.
Peter heeft nog niets geboekt. Gisteren vroeg hij of tien dagen aan het einde misschien konden. Ik heb hem het adres gestuurd en gezegd dat hij dat zelf even in de groep moest zetten.
Vanmorgen vroeg Marijke of ik tijdens de reis bij hen in de auto wilde. Ze hebben ruimte, als ik geen grote koffer meeneem.
Ik heb ja gezegd. Daarna ben ik gaan kijken welke koffer er eigenlijk op zolder staat.