Al dertig jaar gingen we samen op vakantie — tot onze vrienden voorstelden dat mijn man deze keer zonder mij zou komen

In het vakantieoverzicht stond achter de naam van mijn man één persoon. Bij de andere stellen stond overal twee.

Ik heb het scherm groter gemaakt. Alsof er op een grotere iPad ineens iets anders zou staan.

Peter zat tegenover me aan de keukentafel en smeerde een beschuit. Hij wist het al. Dat zag ik aan de manier waarop hij het pak hagelslag dichtvouwde terwijl het helemaal niet leeg was.

‘Henk heeft alvast wat prijzen opgevraagd,’ zei hij.

We gaan al bijna dertig jaar met dezelfde drie stellen op vakantie. Eerst met kinderen, koelboxen en veel te weinig geld naar Frankrijk. Later werden het hotels op Kreta, Mallorca en de Algarve. De laatste jaren steeds twee weken in september, goede bedden, all-inclusive, niet te ver van de luchthaven.

Ik ben eenenzestig. Peter is drieënzestig en werkt nog drie dagen in de werkplaats. Van de groep zijn er inmiddels vier met pensioen. Ik ben vorig jaar gestopt bij de bibliotheek, eerder dan gepland, na weer een reorganisatie.

Over dat stoppen heb ik luchtig gedaan. Lekker tijd voor mezelf. Maar de eerste maanden liep ik om halfnegen al aangekleed door het huis, zonder te weten waarvoor.

Via een oud-collega kwam ik bij een lokale klimaatgroep terecht. Eerst hielp ik koffie schenken bij een informatieavond. Daarna ging ik naar raadsvergaderingen, hielp ik met een buurtactie voor meer groen en stond ik op een zaterdag met een spandoek in Den Haag.

Ik vond mensen die ergens kwaad over waren en vervolgens iets gingen dóén. Dat deed me goed. Ik fietste veel, las dingen waar ik vroeger overheen bladerde en voelde me voor het eerst in tijden ergens nodig.

Thuis vond Peter het prima. Hij haalde me van het station als het regende. Soms vroeg hij of zo’n bijeenkomst ook weleens klaar was vóór halfelf.

Bij onze vrienden lag het moeilijker.

Wij hadden nooit dezelfde politieke voorkeur gehad, maar vroeger bleef dat bij een opmerking tijdens het journaal. Henk vond dat Nederland te veel weggaf. Ik vond dat kortzichtig. Daarna gingen de kaarten op tafel.

Nu liet ik dingen niet meer zo makkelijk liggen.

Toen Marja vertelde over een lang weekend winkelen in Barcelona, vroeg ik of dat nou echt met het vliegtuig moest. Midden in haar verhaal over een gevonden jurkje.

Ze zei niets meer over die reis. Dat had ik toen al kunnen merken.

Andersom werd er bij ieder etentje gevraagd of ik ergens met mijn hand aan het asfalt vastgeplakt had gezeten. Dat heb ik nooit gedaan. De eerste keer lachte ik mee. De zesde keer niet.

In januari zaten we bij Henk en Marja om de vakantie te bespreken. Er lagen uitgeprinte aanbiedingen naast de kaasblokjes. Hetzelfde hotel op Kreta was duurder geworden, maar Henk had iets vergelijkbaars gevonden.

Ik had ook iets meegenomen: een kleinschalig hotel in de Harz, bereikbaar met de trein. Biologisch eten, wandelroutes, een dorp op loopafstand. Geen vrijwilligerswerk of verplicht programma. Gewoon een vakantie waarvoor we niet hoefden te vliegen.

‘Dan kunnen we ook eens zien waar we zijn,’ zei ik. ‘In plaats van veertien dagen achter een hek eten weg te laten gooien.’

Dat was een rotopmerking. Ik hoor hem nog precies.

Anja legde haar glas neer. Zij heeft twee nieuwe knieën en zoekt juist een hotel waar ze niet voor alles op pad hoeft.

‘Ik vind dat zwembad anders heerlijk,’ zei ze.

Ik begon uit te leggen dat er in Duitsland ook genoeg te doen was zonder lange wandelingen. Maar ik had de toon al gezet.

Henk vroeg waarom alles tegenwoordig verantwoord moest zijn. Marja zei dat zij na een jaar oppassen op de kleinkinderen graag ergens wilde zitten waar niemand iets van haar nodig had.

‘Alsof wij slechte mensen zijn omdat we vakantie willen,’ zei ze.

Dat vond ik oneerlijk. Tegelijk had ik het zelf een beetje zo gebracht.

Peter zei dat we de mogelijkheden naast elkaar konden leggen. Daar kwam niets van. We aten nog soep en praatten over de knie van Anja. Mijn printjes bleven onder een schaal liggen.

Daarna werd het stil in de groepsapp. Geen foto’s van aanbiedingen meer, geen geklaag over vertrek om zes uur vanaf Schiphol.

Ik dacht werkelijk dat iedereen het druk had.

Tot ik dat overzicht zag.

Er was een aparte app aangemaakt. Volgens Peter alleen om te bespreken hoe het verder moest zonder opnieuw ruzie te krijgen. Henk had voorgesteld dat Peter gewoon meeging en ik dit jaar misschien beter kon overslaan. Dan had ik alle ruimte voor mijn activiteiten en bleef het op vakantie gezellig.

‘En wat zei jij?’ vroeg ik.

Peter haalde zijn schouders op.

‘Dat ik het met jou moest bespreken.’

Ik wilde dat hij meteen nee had gezegd. Ik wilde ook niet de vrouw zijn voor wie hij zijn vrienden moest opgeven. Die twee dingen pasten niet netjes naast elkaar.

We kregen ruzie over zijn schouders ophalen. Niet eens meteen over de vakantie.

Later belde ik Marja. Zij begon te huilen voordat ik dat deed.

‘Je kijkt soms naar ons alsof we achterlijk zijn geworden,’ zei ze. ‘We durven bijna niks meer gewoon leuk te vinden.’

Ik wilde zeggen dat ze overdreef. Toen herinnerde ik me dat ik tijdens hun barbecue had gevraagd waarom er nog steeds zoveel vlees lag. Terwijl Henk speciaal groentespiesen voor me had gemaakt.

Ik heb daarvoor mijn excuses aangeboden.

Maar ik vroeg ook waarom niemand gewoon had gezegd dat ze last van me hadden.

‘Omdat je overal een discussie van maakt,’ zei ze.

We hebben bijna een uur gebeld. Ook over haar moeder, die weer gevallen was. Toen ik ophing, wist ik niet of er iets hersteld was. Wel dat ik haar miste, terwijl we elkaar net gesproken hadden.

Deze mensen hebben eten gebracht toen Peter geopereerd was. Wij hebben met Henk het huis van zijn moeder leeggehaald. Dat is allemaal niet ineens onwaar geworden.

Vorige week heb ik gezegd dat ik niet meega. Niet omdat ik mezelf twee weken lang overal tegen zou moeten uitspreken. Ik zou best aan dat zwembad kunnen zitten. Maar niet nadat mijn afwezigheid al als oplossing was rondgestuurd.

Peter wil wel gaan. Hij heeft het nog niet geboekt.

Ik heb gezegd dat hij zelf moet beslissen. Daarna was ik een avond kortaf omdat hij over een kamer met zeezicht begon. Hij zei dat dit dus precies was waar hij bang voor was.

Daar had hij een punt.

Morgen loopt de korting af. De aanbieding ligt naast zijn leesbril op de eettafel. We moeten het er vanavond nog over hebben, maar eerst komt hij thuis met patat. Ik heb gevraagd of hij voor mij ook iets meeneemt.