Na veertig jaar Frankrijk met dezelfde vrienden wil ik één keer thuisblijven — maar mijn vrouw is bang dat zij daardoor haar plek verliest

Ik had het vakantiehuis al drie keer bekeken voordat ik tegen Els zei dat ze voor mij niet hoefde te reserveren. Acht ligstoelen, een buitenkeuken, een zwembad. Op de foto’s zag het er heerlijk uit. Ik was vooral aan het uitzoeken of er ergens een stoel stond die niet naast de andere zeven stond.

Dat klinkt onaardig. Het zijn onze vrienden. Sommige van die mensen kennen me langer dan Els me kent.

We zijn met vier stellen, allemaal tussen de 62 en 69. Ooit begonnen met tenten en kinderen op de achterbank. Inmiddels huren we elk jaar twee weken iets groots in Frankrijk. Liefst met genoeg badkamers, want niemand wil op onze leeftijd nog met een toilettas over de gang.

Ik ben 66 en sinds november met pensioen. Ik heb bijna mijn hele werkzame leven in een busgarage gewerkt, eerst als monteur en later als voorman. Iedereen zei dat ik nu mooi tijd kreeg om dingen te doen.

Ik merkte juist hoeveel behoefte ik had om dingen niet te doen.

Een boterham eten wanneer ik trek heb. Een fietstocht afbreken omdat het gaat regenen. Op dinsdag nergens worden verwacht. De eerste weken schaamde ik me daarvoor. Els vroeg ’s avonds wat ik had gedaan en ik zorgde dat ik tenminste boodschappen had gehaald.

Toen eind januari het eerste huis in de groepsapp verscheen, voelde ik meteen die vermoeidheid weer.

Op onze vakanties spreekt niemand iets verplicht af. Dat is juist het lastige. Je mág best niet mee naar de markt. Alleen vraagt Kees dan bij terugkomst drie keer of je soms niet lekker bent. Je mág vroeg naar bed, maar dan begint de volgende ochtend het geplaag over de oudste van het stel. En als je geen wijn drinkt, wordt er toch voor je ingeschonken, want dit is een bijzondere fles.

Ik heb daar zelf aan meegedaan. Laat ik niet doen alsof ik veertig jaar onder dwang in Frankrijk heb gezeten. Ik was degene die vroeger riep dat niemand voor middernacht naar bed mocht.

Alleen ben ik die man niet altijd meer.

Vorig jaar heb ik op een middag bijna twee uur in de auto gezeten op een parkeerplaats bij een supermarkt. Ik had gezegd dat ik ging tanken. De motor stond uit, het raam een stukje open. Ik heb een zak zoute pinda’s leeggegeten en op mijn telefoon het regionale nieuws gelezen.

Thuis heb ik daar niets over verteld.

Toen ik nu zei dat ik wilde overslaan, bleef Els met haar vinger op het scherm van haar tablet zitten.

‘Dit huis niet, bedoel je?’

‘Nee. De vakantie.’

Ze keek naar me alsof ik een afspraak ontkende waarvan we allebei wisten dat die bestond.

Ik zei dat zij natuurlijk wel kon gaan. Dat had ik bedoeld als oplossing. Zij hoorde vooral dat ik het verder haar probleem vond.

‘En dan zit ik daar alleen tussen drie stellen?’

‘Je kent ze toch.’

Dat was een stom antwoord. Natuurlijk kent ze ze.

Els werkt nog twee dagen bij een drogist. Ze kent daar genoeg mensen, maar met de vrouwen uit onze groep deelt ze alles wat ze aan mij soms moeilijk kwijt kan. Toen haar zus ziek was, ging Marijke mee naar het ziekenhuis omdat ik moest werken. Na het overlijden van haar moeder stond Anja hier op zondag met soep. Niet één zondag. Wekenlang.

Voor mij is Frankrijk een druk huis. Voor Els zijn het mensen bij wie ze niet hoeft uit te leggen hoe het met haar gaat.

Dat zei ze overigens niet zo netjes. Ze zei dat ik makkelijk praten had, met mijn fietsclubje en mijn broer tien minuten verderop.

De dagen erna probeerde ze steeds een ander voorstel. Tien dagen in plaats van veertien. Zelf rijden, zodat we eerder weg konden. Een huis met een apart gastenverblijf.

Maar ik wilde niet een stillere versie van dezelfde vakantie. Ik wilde niet gaan.

‘Soms doe je iets omdat het voor anderen belangrijk is,’ zei ze tijdens het afdrogen.

Ik antwoordde dat ik dat veertig jaar had gedaan.

Daar kreeg ik meteen spijt van. Het klonk alsof al die jaren met haar en onze vrienden één lange corvee waren geweest. We hebben er prachtige vakanties gehad. Ik weet nog dat Kees en ik huilend van het lachen een tent overeind probeerden te houden. Er was nauwelijks wind. We waren gewoon dronken.

Els legde de theedoek neer.

‘Dan heb je ons wel lang voor de gek gehouden.’

Daarna hebben we een avond vrijwel niets gezegd.

In de app moest ondertussen geboekt worden. De eigenaar wilde een aanbetaling. Marijke vroeg of iedereen akkoord was met de prijs. Els stuurde dat wij nog even moesten kijken.

Binnen tien minuten belde Anja.

Ik hoorde Els in de keuken zeggen: ‘Nee hoor, met zijn gezondheid is niets.’ Daarna werd het zachter.

Toen ze terugkwam, vroeg ze of we niet gewoon konden zeggen dat ik last had van mijn rug. Ik heb inderdaad weleens rugpijn. Genoeg waarheid om niet door de mand te vallen.

Ik vond dat laf en zei dat ook.

‘Jij zegt nee,’ zei ze. ‘Ik mag het gaan uitleggen.’

Daar had ze gelijk in. Ik had nog geen van mijn vrienden zelf gesproken. Ik wachtte eigenlijk tot Els het zo zou regelen dat niemand gekwetst raakte en ik rustig thuis kon blijven.

De volgende ochtend typte ze aan de keukentafel een bericht. Ze liet het lezen voordat ze het verstuurde.

Dat ik dit jaar niet meeging omdat ik behoefte had aan rust. Dat ik de gezamenlijke vakanties de laatste tijd als druk ervoer. Dat zij wel graag mee wilde.

Ik wilde ‘de laatste tijd’ veranderen in ‘dit jaar’. Dat was niet eerlijker. Alleen minder pijnlijk voor mij.

Ze verstuurde het zoals het er stond.

Kees reageerde dat hij het jammer vond. Marijke belde Els die middag en vroeg eerst of het tussen ons wel goed ging. Dat vond ik bemoeizuchtig, maar ik had zelf waarschijnlijk hetzelfde gevraagd.

Van Peter kreeg ik apart een bericht: of we binnenkort een stuk zouden fietsen. Hij schreef erbij dat hij ook niet op iedere vakantieavond zat te wachten. Dat stelde me gerust, meer dan ik tegenover Els liet merken.

Zij gaat mee. Het huis wordt nu door zeven gedeeld en wij betalen samen haar deel. Ze hebben aangeboden de grootste slaapkamer aan iemand anders te geven, zodat zij de kamer met het smalle tweepersoonsbed kan nemen.

Gisteren vroeg ze of ik haar naar Kees en Marijke wil brengen op de ochtend van vertrek. Ze rijden met hen mee.

Ik zei natuurlijk.

‘Wel vroeg,’ zei ze. ‘Ze willen om zes uur weg.’

Ik heb het in mijn agenda gezet. We hebben nog niet besproken of ik die ochtend mee naar binnen ga voor koffie.