Na veertig jaar werken wilde ik eindelijk mijn eigen tijd indelen, maar onze vrienden rekenden nog steeds op ons

Op de keukentafel lag een lijst met acht namen en daarachter onze voorkeuren voor het ontbijt. Wie yoghurt at, wie glutenvrij brood nodig had, wie alleen koffie wilde. Mijn vrouw had zelfs opgeschreven dat Henk tegenwoordig geen kaas meer at. Dat wist ik niet eens.

Bovenaan stond: Ardennen, september.

Ik had zes weken daarvoor gezegd dat ik die reis niet wilde regelen. Niet een beetje minder wilde doen, maar helemaal niet. Marjan had geknikt. Tenminste, zo had ik dat onthouden.

We zijn allebei zestig. Ik ben sinds januari met vervroegd pensioen, eerder dan de meesten. Daar hebben we lang voor gespaard. Mijn laatste twintig jaar werkte ik als planner bij een transportbedrijf bij Apeldoorn. Altijd telefoons, wijzigingen, iemand die ziek was, iemand die vond dat zijn rit onhandig lag.

De eerste maandag zonder werk werd ik om kwart over vijf wakker. Ik ben toen toch maar opgestaan. Om zeven uur had ik de vaatwasser al uitgeruimd en vroeg Marjan of ik misschien ergens anders koffie kon gaan drinken. Zij moest nog gewoon naar haar werk bij de bibliotheek.

Dat vertellen we nu als grappig verhaal. Het was ook grappig. Alleen begon daar eigenlijk iets wat we niet zo goed hadden besproken.

Ik wilde naar buiten. Niet op dinsdagmiddag een rondje om omdat bewegen gezond is, maar echt bezig zijn. Via een kennis kwam ik bij een lokale natuurwerkgroep. Ik hielp al jaren af en toe, alleen paste het zelden tussen mijn werk en onze afspraken.

Nu kon ik mee met tellingen, wilgen knotten, onderhoud aan broedwanden. Soms een dag verder weg. Er stond ook een lang weekend op de Wadden gepland, met mensen die zonder bezwaar een uur stil kunnen staan omdat er mogelijk iets tussen het riet zit.

Ik vond dat heerlijk.

Onze vrienden vonden het vooral geestig.

‘Daar heb je onze boswachter,’ zei Henk als ik binnenkwam.

Ik ben helemaal geen boswachter. Meestal sta ik met koude handen takken te sjouwen. Maar goed, zo praten we tegen elkaar.

We zijn met vier stellen. We kennen elkaar sinds de kinderen klein waren, al zijn die kinderen inmiddels de dertig voorbij en zien ze elkaar nauwelijks. Elke maand doen we iets. Uit eten, fietsen, museum, bij iemand thuis koken. Eén keer per jaar een lang weekend weg.

Marjan en ik regelden het meestal. Dat was zo gegroeid. Ik maakte de routes, zij zocht een restaurant. Ik hield de betalingen bij, zij vroeg drie keer of iedereen de datum had gezien.

We vonden het ook leuk. Dat wil ik niet achteraf ontkennen. Ik kon behoorlijk tevreden zijn als iedereen zei dat het weer goed geregeld was.

Maar na mijn pensioen wilde ik niet opnieuw degene zijn die achter acht mensen aan moest bellen.

In februari sloeg ik een etentje over vanwege een telling die de volgende ochtend vroeg begon. In maart ging ik niet mee naar een tentoonstelling omdat we een werkdag hadden. Marjan ging alleen.

‘Ze vroegen of het wel goed met je ging,’ zei ze na afloop.

Ik moest lachen. Dat viel verkeerd.

‘Alsof ik ziek ben als ik één keer niet mee uit eten ga.’

‘Het is niet één keer, Peter.’

Dat klopte. Het was alleen ook niet iedere keer, zoals het voor mijn gevoel inmiddels werd voorgesteld.

Marjan had gedacht dat we meer samen zouden doen. Doordeweeks eens naar een stad, vaker vrienden uitnodigen, misschien eindelijk die fietsvakantie. Ze had haar werkdagen al een beetje anders laten indelen, zodat ze op vrijdag vrij was.

Dat vertelde ze pas toen ik drie vrijdagen achter elkaar iets had afgesproken met de werkgroep.

Ik zei dat ze dat eerder had moeten zeggen. Zij zei dat ik het ook had kunnen vragen.

Daar zijn we die avond niet veel verder mee gekomen.

Toen de Ardennenreis in de groepsapp ter sprake kwam, schreef ik dat ik best mee wilde als de datum paste, maar niets ging organiseren.

Henk stuurde een duimpje. Anja schreef: ‘Snap ik hoor, lekker genieten van je vrijheid!’ Daarna bleef het ruim een week stil.

Vervolgens zag ik Marjan steeds vaker met haar laptop op de bank. Ze zei dat ze wat huisjes bekeek. Gewoon vrijblijvend.

Ik vroeg niet door. Dat kwam mij ook goed uit.

Pas bij die ontbijtlijst begreep ik hoeveel ze al had gedaan. Er was een huis geboekt, een restaurant benaderd en een rondleiding aangevraagd. Ze had de aanbetaling uit ons gezamenlijke potje voorgeschoten.

‘Je zou het toch niet doen?’ vroeg ik.

Ze bleef de boodschappen in de koelkast zetten.

‘Nee, jij zou het niet doen.’

Dat onderscheid had ik niet gehoord. Misschien had ze het ook pas later bedacht.

Ze zei dat niemand iets oppakte. Dat iedereen wel riep dat we vooral moesten blijven gaan. Dat Anja een moeilijk jaar achter de rug had en er zo naar uitkeek.

Ik vroeg waarom dat automatisch ons probleem was.

‘Het zijn onze vrienden, Peter. Geen klanten.’

Daar had ze een punt. Toch voelde die lijst voor mij precies als werk.

Die avond vroeg ze of ik alleen even de aanrijroute en de betalingen wilde doen. Ik zei nee. Vrij kort ook.

Toen begon ze te huilen, wat Marjan zelden doet waar ik bij ben.

Ze had twee avonden zitten puzzelen op slaapkamers. Ze sliep slecht van een bericht waarop iemand niet reageerde. En ze schaamde zich dat ze zich daar zo druk om maakte.

‘Als wij niks meer regelen, spreken ze straks gewoon zonder ons af.’

Ik wilde meteen zeggen dat dat onzin was. Maar ik wist eigenlijk niet wie ons de laatste tijd nog spontaan had uitgenodigd zonder erbij te vragen of wij iets konden reserveren.

Een paar dagen later heb ik Henk gebeld. Niet om Marjan te bespreken, al deed ik dat uiteindelijk toch een beetje. Hij was verbaasd.

‘Ik dacht dat jullie dat juist graag deden.’

Daarna vertelde hij een kwartier over zijn knie. Ik stond ondertussen met mijn telefoon tegen mijn oor de groene bak schoon te spoelen en voelde me kinderachtig teleurgesteld.

Inmiddels doet Anja de restaurants en heeft Henk aangeboden te rijden. Marjan houdt de boeking. Ik heb alsnog de betalingen overgenomen. Daar ben ik niet trots op en ook niet bijzonder kwaad over. Het moest gebeuren en zij zat ermee.

Mijn weekend op de Wadden valt tegelijk met de reis. Dat wist ik eerder dan ik heb toegegeven. Ik had gehoopt dat de anderen een andere datum zouden kiezen.

Marjan gaat nu zonder mij. Gisteren vroeg ze of ik haar zondag bij thuiskomst van het station kon halen. Ik heb mijn reisschema erbij gepakt. Als de boot op tijd gaat, lukt dat waarschijnlijk.