Mijn man noemt mijn cursus egoïstisch, omdat ik daardoor niet meer op onze kleinkinderen pas. Maar wanneer begint mijn pensioen dan?

Op het inschrijfformulier stond: ‘Heeft u ervaring?’ Ik heb dat vakje langer bekeken dan nodig was. Vroeger tekende ik veel. Voor mijn kinderen kwamen, eigenlijk. Ik wist niet of dat nog telde.

Uiteindelijk heb ik ‘nauwelijks’ ingevuld en 285 euro overgemaakt voor een cursus grafiek op donderdagochtend. Daarna heb ik de bevestiging uitgeprint. Niet omdat dat moest, maar omdat ik iets vast wilde houden waar alleen mijn naam op stond.

Ik ben 67. Sinds oktober ben ik met pensioen, na ruim dertig jaar als apothekersassistente. De laatste jaren werkte ik drie dagen. Mijn man Henk is 69 en was twee jaar eerder gestopt.

Die eerste maanden waren fijn. Echt fijn. Samen fietsen op een dinsdag, zonder op de tijd te letten. Een paar dagen naar Drenthe buiten de schoolvakanties. We kochten een nogal dure koffiemachine waar we allebei om moesten lachen. Daar waren we dan, van die pensionado’s.

Alleen bleef mijn donderdag gewoon donderdag.

Dan kwamen Mees en Fien, de kinderen van onze dochter Sanne. Mees is zes en moest naar school, Fien is drie en bleef bij mij. Om kwart over zeven ging de bel. Meestal stond mijn koffie nog onaangeroerd op het aanrecht.

Ik deed dat al toen ik nog werkte. Donderdag was mijn vrije dag. Eerst alleen Mees, later Fien erbij. Het begon ooit met een paar maanden overbruggen totdat er plek was bij de opvang. Daarna vonden we het allemaal prettig. Ik ook. Dat wil ik niet achteraf veranderen alsof ik al die jaren ongelukkig was.

Maar de laatste tijd hoorde ik op woensdagavond de wekker van de volgende ochtend al in mijn hoofd.

Henk brengt Mees meestal naar school. Daarna gaat hij naar de fietsenwerkplaats waar hij vrijwilliger is. Op dinsdag helpt hij bij de voetbalclub en op vrijdag biljart hij. Hij heeft na zijn pensioen een heel leven opgebouwd, met mensen die op hem rekenen.

Ik gunde hem dat. Ik was er zelfs trots op dat hij niet de hele dag thuis bleef zitten.

Zelf bleef ik ondertussen de verjaardagen bijhouden, cadeaus regelen, bedenken wie er met Pasen kwam en vragen of iemand onze zoon Joris nog had gebeld. Als Sanne appte dat Fien koorts had, keek ik al in mijn agenda voordat ik haar bericht had uitgelezen.

Niemand heeft ooit gezegd dat dit allemaal mijn werk was. Het kwam gewoon steeds bij mij terecht. En eerlijk is eerlijk: ik trok het ook naar me toe. Als Henk een cadeau wilde kopen, zei ik vaak dat ik het wel zou doen. Hij kwam weleens met dingen aan die helemaal niet bij de leeftijd pasten.

Toen ik in mei vertelde over de cursus, vroeg hij meteen:

‘Op donderdag? En de kinderen dan?’

Ik zei dat ik na de zomer wilde stoppen met de vaste opvang. Niet alleen voor die tien lessen. Helemaal.

Hij legde zijn boterham neer.

‘Dat kun je toch niet zomaar besluiten?’

Dat woordje ‘zomaar’ maakte me kwaad. Ik liep er al maanden mee rond. Alleen wist hij dat niet, omdat ik steeds zei dat ik moe was en vervolgens gewoon doorging.

‘Jij hebt toch ook vaste dingen?’ zei ik.

‘Ja, maar daar hangen Sanne en Bas niet vanaf.’

‘Bij die fietsenwerkplaats rekenen ze anders ook op je.’

‘Dat is vrijwilligerswerk. Dit is familie.’

We hebben die middag niet geschreeuwd. We hebben bijna twee uur aan tafel gezeten, terwijl de vaatwasser piepte omdat iemand de deur niet goed had dichtgedaan. Steeds hetzelfde gesprek, met andere woorden.

Hij vond dat we als ouders moesten bijspringen zolang dat kon. Ik vond dat ‘zolang dat kon’ inmiddels betekende dat ik beschikbaar hoorde te zijn totdat ik lichamelijk niet meer kon.

‘Je hebt nu toch juist de tijd?’ vroeg hij.

Daar ben ik van gaan huilen. Niet hard. Gewoon tranen die ik met mijn mouw wegveegde, wat ik nog vervelender vond.

Ik had me zo verheugd op tijd hebben zonder dat die meteen ergens voor nodig was.

Sanne reageerde eerst behoorlijk rustig. We zaten in haar keuken. Ze zette de datum van mijn laatste oppasdag in haar telefoon en zei dat ze met Bas ging overleggen.

Pas bij de voordeur vroeg ze:

‘Vind je het eigenlijk nog wel leuk met ze?’

Ik zei meteen van wel. Veel te opgewekt. Daarna in de auto voelde ik me misselijk.

Een paar dagen later belde ze. De opvang kon Fien niet direct een extra dag geven. Voor Mees moest er ook iets geregeld worden na school. Ze vroeg of ik tot de kerst door wilde gaan.

Ik zei nee.

Daar schrok ik zelf van. Ze was even stil en zei toen dat ze op haar werk moest kijken. Ik heb daarna de badkamer schoongemaakt, hoewel die niet vies was. Henk kwam boven vragen waarom ik zo met de deuren liep te slaan.

Hij vindt mijn weigering egoïstisch. Dat heeft hij inmiddels ook echt zo genoemd. Vooral omdat het om een cursus gaat, niet om iets noodzakelijks.

Ik heb toen gezegd dat biljarten ook niet noodzakelijk is. Daarop zei hij dat hij best een middag kon overslaan, maar dat ik van één ochtend tekenen een principekwestie maakte.

Misschien doe ik dat ook. Ik merk dat ik tegenwoordig zelfs boos word van een onschuldige vraag over een verjaardagstaart. Alsof iedereen expres iets van me afpakt. Dat is niet eerlijk, maar zo voelt het soms wel.

Henk is geen ongeïnteresseerde opa. Vorige week heeft hij met Mees uren aan een bouwpakket gezeten. Hij heeft geduld waar ik dat niet meer heb. Maar toen Fien verschoond moest worden, riep hij mij. Hij wist niet waar haar schone kleren lagen. Ik heb ze gepakt zonder iets te zeggen en was daarna de hele avond kortaf.

Inmiddels hebben Sanne en Bas ieder een paar vrije dagen opgenomen voor september. Verder is er nog niets rond. Sanne stuurt minder berichtjes. Misschien is ze gewoon druk. Ik ga nu overal iets achter zoeken.

Henk heeft aangeboden de donderdag te doen tot er opvang is. Hij moet dat nog bespreken bij de werkplaats. Gisteren vroeg hij of ik dan wel thuis wilde blijven voor het geval het met twee kinderen niet lukte.

Ik zei dat mijn cursus om half tien begint en dat ik dus om negen uur wegga.

Hij knikte, maar keek me niet aan.

Vanmorgen heb ik bij de bibliotheek een boek over lino snijden geleend. Het ligt nu naast de fruitmand. Ik heb nog niets opengeslagen; ik zat steeds op mijn telefoon te kijken of Sanne iets had gestuurd.