Ik dacht altijd dat onze vriendschap met Joop en Ria alles aankon, tot een dure reis zonder overleg alles op scherp zette. Ik zat ineens tussen twee mannen in die allebei dachten dat ze gelijk hadden, maar eigenlijk vooral bang waren om iets kwijt te raken. Nu vraag ik me af of je na veertig jaar nog opnieuw moet leren hoe je vrienden van elkaar houdt.
Ik zat aan de keukentafel toen mijn oudste vriendin mij met trillende stem vroeg om haar man volledig uit ons leven te snijden, en ik voelde meteen dat er iets onherstelbaar was verschoven. Ik probeerde loyaal te blijven aan iedereen, maar tussen een man die zijn droom in het buitenland volgde en een vrouw die thuis langzaam instortte, werd onze hechte vriendengroep een slagveld van schuld, stilte en verwijten. Ik vertel dit omdat ik nog steeds niet weet of ik iemand heb laten vallen, of dat ik eindelijk een grens heb getrokken die veel eerder nodig was.
Ik had nooit gedacht dat een vriendschap van dertig jaar kon kantelen aan onze eigen eettafel, tussen een pan hachee en een opmerking over plastic bakjes. Wat begon als een verandering in levensstijl van onze beste vrienden, voelde steeds meer als een stille afkeuring van alles wat voor ons gewoon was. Ik vertel dit omdat ik nog steeds niet weet of wij te koppig waren, of dat je in een vriendschap niet alles hoeft op te geven om elkaar vast te houden.
Ik dacht dat mijn pensioen eindelijk rust zou brengen, maar aan onze keukentafel barstte iets open wat al jaren onder de oppervlakte zat. Ik vertelde mijn beste vriendin dat ik niet langer degene wilde zijn die altijd alles regelde, en zij hoorde alleen dat ik haar liet vallen. Nu vraag ik me af of vriendschap draait om liefde en vrijheid, of toch om blijven dragen, ook als je eigenlijk niet meer kunt.
Ik dacht altijd dat onze vriendschap met Henk en Marjan alles aankon, tot één voorstel over een seizoen in Spanje ineens alles openbrak wat we jarenlang hadden weggelachen. Ik stond tussen mijn man Kees, die eindelijk wilde leven nu hij niet meer werkte, en mijn eigen lijf dat alleen nog maar rust en stilte leek te begrijpen. Soms vraag ik me af of vriendschap stukgaat door één ruzie, of juist door niet hardop zeggen wat je al veel langer voelt.