Na veertig jaar werken wil mijn man ons spaargeld in zijn droomtuin steken, terwijl ik eindelijk minder wil moeten

Het vervelende is dat ik de tekeningen mooi vind. Dat heb ik nog tegen niemand gezegd. Zelfs niet tegen mijn dochter, die inmiddels zo nadrukkelijk aan mijn kant staat dat ik bijna niet meer terug kan.

Op het ontwerp staat achter in onze tuin een houten atelier met grote ramen. Daarnaast een kas, verhoogde groentebedden en keurige paadjes waar volgens mijn man ook een kruiwagen doorheen kan. Er is zelfs een bankje ingetekend.

‘Voor jou,’ zei Henk.

Alsof ik vooral een goede zitplaats nodig heb om naar zijn nieuwe leven te kijken.

Dat is onaardig. Ik weet het. Maar zo voelde het.

Ik ben negenenzestig, Henk is eenenzeventig. Sinds november werkt hij helemaal niet meer. Hij was installatiemonteur en bleef na zijn pensioen nog twee dagen per week bijspringen bij zijn oude werkgever. Eerst vond ik dat jammer. Later was ik blij met die twee dagen waarop ik gewoon mijn eigen gang kon gaan.

We wonen al tweeëndertig jaar in een vrijstaand huis aan de rand van een dorp in Gelderland. Niet zo’n villa met een oprijlaan. Gewoon een degelijk huis dat destijds eigenlijk iets boven onze begroting lag, met een diepe tuin waar toen vooral brandnetels stonden.

We hebben er veel voor gelaten. Henk draaide storingsdiensten, ik werkte in de thuiszorg en later in de huishoudelijke ondersteuning. De kinderen hadden tweedehands fietsen. Op vakantie gingen we kamperen, als het uitkwam.

Ik ben trots op wat we hebben. Maar ik ben ook moe van alles wat we hebben.

De dakgoten, het schilderwerk, de heg die ieder jaar hoger lijkt te worden. Mijn rechterknie doet pijn als ik lang op mijn hurken zit. Henk zegt dan dat ik niet op mijn hurken moet gaan zitten. Ondertussen blijven die paardenbloemen gewoon tussen de tegels staan.

Mijn idee voor ons pensioen was niet bijzonder. Een tuinman voor het zware werk. Af en toe een paar dagen weg. In september ga ik met twee vriendinnen naar de Moezel, met een busreis. Henk wil niet mee en dat is prima. We hoeven niet ineens alles samen te doen.

Hij heeft juist het gevoel dat hij nu pas ergens aan kan beginnen.

Henk maakt al jaren dingen van hout. Krukjes, vogelhuisjes, een kast voor onze kleindochter. In de winter staat hij in de garage tussen de fietsen, met een elektrisch kacheltje bij zijn voeten. Hij heeft daar plezier in. Echt plezier, niet alleen maar de tijd doorkomen.

Toen hij over een atelier begon, zei ik dus niet meteen nee.

Daar heb ik nu soms spijt van, want hij herinnert zich dat gesprek anders.

‘Je vond het toch een goed idee?’

Ik vond een betere werkplek een goed idee. Ik wist toen niets van een geïsoleerd gebouw, een kas, stroomvoorziening en het laten afgraven van een stuk tuin.

De eerste schatting was vijftienduizend euro. De offerte die er nu ligt, komt op bijna negenendertigduizend. Dan moet hij zelf nog gereedschap en spullen voor de kas kopen.

We hebben ruim negentigduizend euro spaargeld. Dat klinkt als veel en dat is het ook. Maar wij hebben geen enorme pensioenen. Dat geld geeft mij rust. Voor als de auto ermee ophoudt, het huis aangepast moet worden of een van ons hulp nodig heeft die we zelf moeten betalen.

‘We kunnen toch niet alles laten staan voor als we straks niks meer kunnen,’ zei Henk.

Daar had ik geen goed antwoord op. Alleen dat ik het niet wilde.

Hij had onze zoon Mark toen al foto’s gestuurd van een vergelijkbare kas.

Mark vond het prachtig. ‘Pap heeft eindelijk tijd, mam. Laat hem nou.’

Ik vroeg of hij op zaterdag kwam schoffelen.

‘Dat is toch helemaal niet wat ik bedoel.’

Nee, natuurlijk niet. Maar iedereen ziet Henk straks tomaten plukken. Ik zie ook augustus, wanneer alles tegelijk rijp is en wij volgens hem niet weg kunnen. Ik heb eerder emmers sperziebonen staan schoonmaken omdat hij ‘een beetje te veel’ had gezaaid.

Onze dochter Sanne zei meteen dat dit niet eerlijk was tegenover mij. Dat luchtte op. Daarna belde ze haar vader, zonder dat ik daarom gevraagd had.

Sindsdien zegt Henk dat ik de kinderen tegen hem opzet.

Dat doe ik niet, maar ik heb ze wel verteld hoe verdrietig ik ervan ben. En niet altijd hoe vrolijk hij wordt als hij zijn tekeningen laat zien. Dat moet ik er eerlijk bij zeggen.

Vorige week dinsdag lag er een map naast de fruitschaal. Ik zocht de rekening van de garage en sloeg hem open.

Bovenaan stond ‘aannemingsovereenkomst’. Onze namen, ons adres, een aanneemsom en een planning voor september. Onderaan waren twee lege plekken voor handtekeningen.

Ik heb hem gelezen terwijl Henk bij de fietsenmaker was.

Toen hij thuiskwam, vroeg ik wanneer hij had willen vertellen dat er een contract lag.

Hij zette eerst zijn fietshelm op het aanrecht.

‘Dat is een concept, Ria.’

‘Waarom staan onze namen er dan al op?’

‘Omdat die man moet weten voor wie hij een offerte maakt.’

‘Een offerte is iets anders.’

Hij zuchtte. Ik begon te huilen, wat ik verschrikkelijk vond. We hadden nog niet eens hard gepraat.

Hij had niets getekend en niets aanbetaald. Dat heb ik nagevraagd, ook rechtstreeks bij de aannemer. Henk vond dat vernederend. Ik vond het noodzakelijk. Daar komen we nog steeds niet uit.

Die avond zei hij dat hij zich al zijn hele leven nuttig had moeten maken voor anderen. Werk, hypotheek, kinderen. Nu wilde hij iets voor zichzelf en behandelde ik hem alsof hij ons geld vergokte.

Ik zei dat ik blijkbaar moest wachten tot ik alleen was voordat ik mocht bepalen hoe rustig mijn dagen werden.

Dat had ik niet moeten zeggen. Hij schoof zijn bord weg. Later heb ik mijn excuses aangeboden, maar hij zei alleen dat hij geen trek meer had.

Gisteren hebben we afgesproken voorlopig niets te ondertekenen. Henk gaat uitzoeken wat een eenvoudiger atelier kost. Ik heb beloofd daar serieus naar te kijken, niet alleen te zoeken naar redenen waarom het niet kan.

Over de moestuin hebben we nog geen afspraak. Hij wil zes grote bedden. Ik wil weten wie ervoor zorgt als hij last krijgt van zijn rug, zoals afgelopen voorjaar.

Mark stuurde vanmiddag een link naar een tweedehands kas. Ik heb teruggestuurd dat hij voorlopig even niets hoeft te zoeken.

Henk zit nu met ruitjespapier aan de eettafel. Ik wil eigenlijk vragen wat hij aan het tekenen is. Maar ik ben bang dat hij het papier meteen enthousiast naar me toe schuift, en dat hij mijn belangstelling weer als toestemming hoort.