Ik keek jarenlang uit naar ons pensioen samen. Nu ik bijna stop, krijgt mijn vrouw juist de kans waar ze op heeft gewacht
De fietsenmaker vroeg of hij de extra accu voor de fiets van mijn vrouw nog moest bestellen. We hadden verteld dat we na mijn pensioen langere tochten wilden maken, misschien een paar dagen achter elkaar.
Ik zei dat hij er nog maar even mee moest wachten.
Dat was vorige week. Thuis heb ik niets over dat gesprek verteld. Het voelde kinderachtig, alsof ik alvast iets van onze plannen aan het afbreken was omdat Marijke niet deed wat ik had verwacht.
Over zes weken werk ik mijn laatste dag. Ik ben 67 en heb bijna veertig jaar bij hetzelfde productiebedrijf gewerkt, de laatste achttien jaar als hoofd technische dienst. Ook als ik niet op het werk was, stond mijn telefoon aan. Een storing op zondag, een zieke monteur, een levering die niet klopte. Ik vond het werk mooi, maar ik ben moe. Niet op een bijzondere manier. Gewoon op.
Marijke is 65. Ze werkte vroeger op de administratie van een middelbare school, drie dagen per week. Toen haar afdeling veranderde, is ze met een regeling vertrokken. Financieel kon dat. We hebben geen groot huis, de hypotheek is bijna afbetaald en we leven niet duur.
Ik dacht dat zij alvast een beetje aan het wennen was aan de tijd die straks ook voor mij zou beginnen.
Dat klinkt achteraf nogal aanmatigend. Zo bedoelde ik het niet, maar zo heb ik het blijkbaar wel ingedeeld.
Twee jaar geleden begon ze op woensdagochtend bij een inloop in het wijkcentrum. Mensen konden er hulp krijgen met brieven, formulieren en hun telefoon. Marijke kwam een keer thuis met het verhaal van een man die al weken een afspraak in het ziekenhuis probeerde te verzetten en nergens doorheen kwam.
‘Hij dacht dat het aan hem lag,’ zei ze tijdens het aardappels schillen. ‘Die man schaamde zich gewoon.’
Ze was boos namens hem. Dat vond ik mooi aan haar.
Inmiddels is er een stichting, zijn er drie inloopmomenten en werkt er een groep vrijwilligers. Marijke maakt de roosters, overlegt met het wijkcentrum en belt mensen terug als iets niet is gelukt. Er is subsidie gekomen. Ze zit aan onze eettafel met begrotingen waar ze vroeger naar mij mee zou zijn gekomen. Nu vraagt ze hooguit of de printer het nog doet.
Ik heb vaak gezegd dat ik trots op haar was. Dat was ik ook.
Alleen blijkt trots zijn makkelijker zolang iets niet in de weg zit van je eigen plannen.
Wij fietsen graag. We passen soms op onze kleindochters en hadden het over vaker een middag met ze naar buiten gaan. Niet meer alles op zaterdag proppen. Een keer op dinsdag naar een museum, gewoon omdat het kan. Ik heb tijdens heel wat vroege diensten aan zulke dagen gedacht.
Marijke heeft daar nooit nee tegen gezegd. Ze zei: ‘Ja, fijn straks.’
Voor mij was dat een afspraak. Voor haar blijkbaar een mogelijkheid.
Een paar weken geleden vroeg ik welke dagen ze na mijn pensioen wilde vrijhouden. Ze keek op van haar laptop.
‘Hoe bedoel je, vrijhouden?’
‘Nou, voor ons.’
‘Ik ben toch niet de hele week weg?’
Dat is waar. Maar de inloop is niet het hele verhaal. Op maandag belt een vrijwilliger ziek. Op donderdag moet er nog iets voor een overleg af. Soms zitten we koffie te drinken en kijkt ze bij elk geluidje naar haar telefoon.
Ik herkende dat gedrag meteen. Dat maakte me misschien nog wel kwader.
Ik stelde voor dat ze het terugbracht naar één vaste ochtend en wat administratie. Dan konden anderen de rest overnemen.
Ze deed haar laptop dicht.
‘Je hebt geen idee wat ik daar doe, hè?’
Ik begon namen op te noemen van vrijwilligers, als bewijs dat ik heus wel luisterde. Dat hielp niet.
Later die avond zei ik dat ik al die jaren hard had gewerkt en dat ik nu wel eens aan de beurt was.
Ik schaam me een beetje om dat op te schrijven. Want Marijke heeft ook gewerkt. En toen de kinderen klein waren, regelde zij het meeste thuis. Dat was destijds logisch, vonden we allebei. Ik verdiende meer en mijn werk was moeilijk te plannen.
Toch vind ik niet dat daarmee alles wat ik nu verlang onredelijk is.
Ik mis haar soms terwijl ze gewoon tegenover me zit.
Het aanbod kwam vorige maand. Ze hadden gevraagd of ze officieel coördinator wilde worden, betaald, voor twintig uur per week. Er zou een tweede locatie bijkomen. Het contract was voorlopig voor een jaar, afhankelijk van de financiering daarna.
Ze vertelde het voorzichtig. Dat vond ik haast het naarste: dat ze met goed nieuws thuiskwam en eerst mijn gezicht bekeek.
‘Twintig uur op papier,’ zei ik. ‘Dus dertig in het echt.’
‘Dat weet je helemaal niet.’
‘Zo gaat dat toch nu ook?’
Ze antwoordde niet meteen. Daarna zei ze dat ze niet had gevraagd of ik toestemming wilde geven.
We hebben die avond apart gegeten. Niet uit een afgesproken ruzie of zo. Ik had geen trek en zij moest later nog weg. Ik heb om half negen twee boterhammen met kaas gepakt.
Afgelopen zaterdag ben ik met haar meegegaan naar de inloop. Er moesten tafels worden verplaatst. Ik kende er bijna niemand.
Een vrouw liet Marijke een bericht op haar telefoon zien. Ik verstond niet waar het over ging, maar ze pakte even Marijkes arm vast. Later vroeg een vrijwilliger haar advies over een lastige brief. Mijn vrouw luisterde, schoof een stoel bij en stelde een paar vragen.
Ik zag wel dat ze daar nodig was. Meer nog: ze leek er op haar gemak op een manier die ik thuis niet altijd meer zie.
Onderweg terug zei ik dat het me druk leek.
‘Het was vandaag rustig,’ zei ze.
Daar moesten we allebei even om lachen.
Ze heeft het aanbod nog niet aangenomen. Ik heb gezegd dat ik niet wil dat ze het vanwege mij afwijst. Vervolgens vroeg ik of twaalf uur ook bespreekbaar was. Ze zuchtte alleen, en ik snapte waarom.
Gisteren hebben we wel afgesproken dat we in september vier dagen gaan fietsen. Zij gaat kijken of ze dan gemist kan worden. Ik heb bijna gezegd dat dat juist het probleem was, maar ik heb het niet gedaan.
Volgende week heb ik mijn afscheidsgesprek op het werk. Marijke heeft aangeboden mee te gaan naar de afscheidsborrel en gevraagd of ik een nieuw overhemd nodig heb.
We gaan zaterdag samen de stad in. Daarna moet zij om twee uur bij het wijkcentrum zijn. Ik denk dat ik nog even blijf om schoenen te kijken, al heb ik eigenlijk geen schoenen nodig.