Na 36 jaar vriendschap wilden we samen op reis, maar sinds mijn pensioen blijken we heel anders naar de toekomst te kijken
De reisbevestiging heb ik niet in onze gezamenlijke appgroep gezet. Normaal gaat daar alles in. Een aanbieding voor koffie, een foto van een scheve schutting, de uitslag van een onderzoek. Maar dit document staat alleen in mijn mail.
Ik ben 66. Sinds acht maanden werk ik niet meer. Ruim veertig jaar onderhoud gedaan aan bedrijfsinstallaties, de laatste jaren vooral met een telefoon aan mijn oor. Mijn vrouw Marja zegt dat ik nog steeds opsta alsof er ergens een storing is.
Dat klopt ook wel. Om halfzeven ben ik wakker. Alleen belt er niemand meer.
Onze vrienden Koos en Ingrid kennen we inmiddels 36 jaar. Onze kinderen zaten samen op de peuterspeelzaal. Eerst dronken de vrouwen koffie en kwamen Koos en ik elkaar tegen bij het ophalen. Later gingen we samen kamperen in Frankrijk, met koelboxen tussen de kinderbenen.
We hebben elkaars ouders begraven. Koos heeft ons helpen verhuizen toen ik met mijn rug zat. Toen Ingrid geopereerd werd, reed Marja wekenlang met pannetjes eten heen en weer. Het is dus niet zomaar een stel met wie we weleens uit eten gaan.
Bij ons thuis heeft niemand het over ‘Koos en Ingrid komen’. Het is gewoon: ‘Ze komen om acht uur.’
De laatste jaren gingen we meestal een week naar hetzelfde park in Drenthe en in september naar een appartement in de Algarve. Daar was niks mis mee. Koos kende de verhuurder, Ingrid wist waar je goed kon eten en ik huurde de auto.
Toch begon het me tegen te staan dat we in Portugal op dinsdag alweer afspraken waar we donderdag gingen lunchen.
Dat klinkt verwend. Als ik het opschrijf, hoor ik het zelf.
Maar sinds ik gestopt ben, zit er onrust in me. Op mijn werk telde ik af. Nu ik thuis ben, betrap ik mezelf erop dat ik de jaren vooruit tel. Hoe lang kunnen we nog gemakkelijk een lange vlucht maken? Hoe lang blijven onze knieën goed?
Marja en ik hadden het over Zuid-Afrika gehad. Een rondreis, met een huurauto en een paar dagen in een wildpark. Geen expeditie. Gewoon iets wat we steeds hadden uitgesteld omdat drie weken vrij vroeger lastig was.
Ik zocht een reis uit van bijna zesduizend euro per persoon. Daar kwam nog eten bij en allerlei losse kosten. Veel geld, ook voor ons. We hebben ervoor gespaard en zouden er andere dingen voor laten, maar het kon.
Op een zaterdag nam ik de uitgeprinte route mee naar Koos en Ingrid.
Ik zei niet: ‘Zouden jullie dit leuk vinden?’
Ik zei: ‘Volgens mij heb ik onze reis voor volgend jaar gevonden.’
Dat verschil zag ik pas later.
Ingrid pakte haar leesbril. Marja wees een plaats aan waarvan ze de naam steeds verkeerd uitsprak. Koos keek eerst naar de laatste bladzijde, waar de prijs stond.
‘Nee, joh,’ zei hij. ‘Dat gaan wij niet doen.’
Ik dacht dat hij bedoelde dat we een andere aanbieder moesten zoeken. Ik begon over goedkopere vertrekdagen.
‘Het gaat niet om tweehonderd euro, Henk.’
Hij schoof de papieren terug. Hij wilde geen duizenden euro’s uitgeven aan drie weken. Hun badkamer moest ooit worden aangepast, de auto was elf jaar oud en hij wilde geld achter de hand houden.
‘Daar is ons spaargeld nou juist voor,’ zei ik. ‘Om ook eens wat mee te doen.’
‘Dat bepaal jij voor jezelf.’
Marja vroeg of iemand nog koffie wilde. We hadden allemaal nog een halve kop.
Koos is altijd voorzichtig geweest. Daar heb ik vaak voordeel van gehad. Hij las huurvoorwaarden wanneer ik al op akkoord wilde drukken. Hij had in Frankrijk een reservesleutel van de auto geregeld, die we nog nodig hebben gehad ook.
Maar die middag hoorde ik alleen iemand die overal bezwaar tegen maakte.
Ik zei dat we toch niet tot ons tachtigste konden blijven wachten. Hij zei dat hij niet zat te wachten, maar tevreden was met wat hij had.
Toen noemde ik hem saai.
Niet schreeuwend. Bijna lachend, wat het vermoedelijk nog vervelender maakte.
‘Je leeft zo bekneld, man. Alles moet vaststaan.’
Koos werd rood in zijn hals.
‘En jij bent onverantwoordelijk bezig en noemt dat genieten. Je bent net thuis en iedereen moet meteen mee in jouw plannen.’
Hij vond me egoïstisch. Dat woord bleef hangen. Ik had juist gedacht dat ik iets moois voor ons vieren aan het regelen was.
De avond ging verder met kaas en de televisie zacht aan. Dat vond ik misschien nog het naarste. Niemand ging weg. We zaten gewoon onze gebruikelijke tijd uit.
In de auto zei Marja dat ik niet namens haar ruzie moest maken.
Zij wilde graag naar Zuid-Afrika. Maar zij had geen behoefte om Koos ervan te overtuigen dat zijn manier van leven verkeerd was.
‘Jij doet alsof hij jou thuis wil houden,’ zei ze.
Zo voelde het inderdaad. Zeker toen Koos een paar dagen later een link stuurde naar ons vaste huisje in Drenthe, met de vraag welke week we konden.
Ik antwoordde: ‘Dus alles moet gewoon hetzelfde blijven?’
Daarna bleef het twee dagen stil in de groep.
Ingrid belde Marja. Ze had best eens iets anders gewild, vertelde Marja later, maar niet deze reis voor dit bedrag. Bovendien vond ze het pijnlijk dat ik hun vakanties ineens beschreef alsof we ons jarenlang hadden verveeld.
Dat had ik niet bedoeld. Ik begreep wel dat het zo overkwam.
Ik ben alleen naar Koos gegaan. Hij was bezig het onkruid tussen de tegels weg te halen. We hebben eerst over zijn hogedrukreiniger gepraat.
Daarna heb ik gezegd dat ‘saai’ gemeen was geweest.
Hij legde het gereedschap neer, maar zei niet meteen iets terug.
Uiteindelijk zei hij dat hij ook bang was voor wat er na die reis zou komen. Niet financieel. Meer dat dit voortaan de maat werd en dat wij hun gewone uitjes te min zouden vinden.
Ik wilde dat meteen ontkennen. Alleen had ik zelf over dat appartement in Portugal gemopperd, dus ik hield mijn mond.
We hebben niet alles uitgepraat. Hij vindt nog steeds dat we te veel geld uitgeven. Ik vind nog steeds dat hij erg bezig is met later.
Marja en ik hebben inmiddels geboekt. Ik heb het hun verteld, niet om toestemming gevraagd. Koos zei: ‘Nou, mooi.’ Ingrid vroeg wanneer we vertrokken.
Zondag gaan we bij hen eten. Ik moet nog een toetje halen. Marja heeft gevraagd of ik de reis er niet de hele avond bij wil halen. Dat was ik niet van plan, zei ik.
Maar ik had wel gehoopt dat ze ernaar zouden vragen.