Al dertig jaar komen we maandelijks met dezelfde vrienden samen. Toen ik twee vriendinnen apart uitnodigde, vond mijn man dat ik onze gezelligheid kapotmaakte

Ik had drie kopjes op het aanrecht gezet toen Henk vroeg wie er kwam. Normaal roep ik dat soort dingen door het huis zodra ik een afspraak maak. Nu was het woensdagmiddag en zouden Anja en Marjan er over een uur zijn.

‘Gewoon, even koffie drinken,’ zei ik.

Dat was niet gelogen. Maar gewoon was het ook niet, anders had ik het hem maandag al verteld.

Henk en ik zijn allebei zestig. We hebben twee volwassen kinderen en wonen nog in het rijtjeshuis waar we terechtkwamen toen de jongste net kon lopen. Via de basisschool leerden we Anja en Kees kennen, en later Marjan en Pieter. Sindsdien zitten we vrijwel iedere eerste zaterdag van de maand bij een van ons aan tafel.

Vroeger aten de kinderen pannenkoeken terwijl wij iets bestelden. Nu komt er stokbrood op tafel, kaas, meestal te veel hapjes. Pieter neemt altijd speciaalbier mee dat volgens hem niemand kent en dat Henk vervolgens bij de supermarkt blijkt te hebben gezien.

Ik kan dat gezellig vinden. Echt. Alleen begon ik de laatste jaren steeds vaker op de klok te kijken.

We praten over vakanties, verbouwingen, de kinderen. Over de keer dat Kees in Frankrijk de verkeerde afslag nam en bijna een camping op reed waar hij niet mocht komen. Dat verhaal hoor ik al twintig jaar. Iedereen lacht nog op ongeveer dezelfde momenten.

Als iemand iets vertelt wat minder makkelijk is, volgt er vaak snel een grap of een oplossing. Dat deed ik zelf ook, trouwens.

Toen mijn moeder vorig jaar naar een verpleeghuis moest, vroeg Marjan op zo’n avond hoe het ging. Ik zei dat ik soms na mijn bezoek nog een kwartier in de auto bleef zitten omdat ik niet meteen naar huis kon.

‘Ja, dat is ook niet niks,’ zei ze.

Toen vroeg Kees of dat parkeren daar nog steeds zo duur was. Voor ik het wist ging het over parkeertarieven bij ziekenhuizen.

Ik zei niets meer. Thuis werd ik kwaad op Henk, terwijl hij die vraag niet eens had gesteld.

‘Je had toch gewoon verder kunnen vertellen?’ zei hij.

Dat vond ik toen een ontzettend ongevoelige reactie. Inmiddels denk ik dat hij daar ook wel een punt had.

Een paar maanden later probeerde ik het aan tafel bespreekbaar te maken. We waren bij ons thuis. De koffie stond er net.

Ik zei dat ik het fijn zou vinden als we elkaar wat vaker vroegen hoe het nu werkelijk ging. Niet alleen de kinderen en de vakanties, maar wijzelf. Waar we mee zaten. Hoe het was om ouder te worden.

Pieter keek naar zijn vrouw. Anja zei dat het met haar eigenlijk best goed ging.

‘Dat mag ook,’ zei ik snel.

Te snel, een beetje op de toon waarmee je iemand geruststelt die een verkeerd antwoord heeft gegeven. Dat hoorde ik zelf ook.

Henk begon over onze plannen om de schuur op te ruimen. Ik hielp hem niet met dat gesprek. Ik bleef zitten met mijn kopje in mijn handen.

Later zei hij dat hij zich door mij bekeken had gevoeld.

‘Alsof wij daar allemaal zitten te zakken voor jouw vriendschapsexamen.’

Ik vond dat flauw. Ik zei dat ik niet tot mijn tachtigste steeds dezelfde grappen wilde horen.

‘Ik wel,’ zei hij. ‘Als iedereen er dan nog is.’

Daar had ik even geen antwoord op.

Henk werkt vier dagen per week in een magazijn voor installatiemateriaal. Er is gedoe met een nieuwe leidinggevende en hij komt vaak moe thuis. Die zaterdagavonden zijn voor hem iets waar niets hoeft. Hij weet wie waar gaat zitten en dat niemand moeilijk doet als hij een halfuur weinig zegt.

Ik werk bij de bibliotheek. Sinds mijn moeder achteruitgaat, ben ik juist bang geworden voor hoeveel je van iemand kunt missen terwijl je elkaar steeds ziet.

Ik stelde voor om niet meer iedere maand met z’n zessen af te spreken. Soms een avond met één ander stel, of met twee vrienden afzonderlijk. Zonder volle tafel, zonder dat iedereen ergens tussendoor praatte.

Henk legde zijn vork neer.

‘En wie ga jij dan vertellen dat ze deze maand niet aan de beurt zijn?’

Volgens mij maakte hij het groter dan nodig. Volgens hem wilde ik een groep die al dertig jaar bestond opnieuw indelen omdat ik uitgekeken was op de gesprekken.

Hij zei dat ik de gezelligheid kapotmaakte. Ik zei dat hij blijkbaar tevreden was met oppervlakkigheid.

Dat laatste kwam hard aan. Hij ruimde zijn bord op terwijl ik nog zat te eten.

De woensdag met de drie kopjes was twee weken later. Ik had Anja en Marjan apart geappt. Of ze koffie wilden komen drinken, gewoon wij drieën. Erbij gezet dat ik behoefte had aan een wat rustiger gesprek.

Henk zou biljarten. Ik had dus geen toestemming nodig, vond ik. Toch had ik expres gewacht met vertellen.

‘Je hebt het dus al geregeld,’ zei hij bij het aanrecht.

‘Ik mag toch vriendinnen uitnodigen?’

‘Dat weet je best. Maar we hadden het hierover. Jij doet nu gewoon wat je van plan was.’

Hij vertrok vroeger dan nodig. Zonder ruzie te maken, wat op dat moment vervelender voelde.

De koffie was niet de middag geworden die ik had verwacht.

Anja vertelde vrij snel dat zij het lastig vond dat ik hun avonden oppervlakkig noemde. Zij werkte in de thuiszorg. Soms had ze op zaterdag juist genoeg gehoord over ziekte, angst en families die elkaar niet begrepen.

Marjan knikte, maar zei daarna dat zij ook weleens iets wilde vertellen zonder meteen advies te krijgen. Over Pieter bijvoorbeeld, die sinds zijn pensionering nauwelijks nog zelf iets ondernam.

Het werd een goed gesprek. Met stiltes, maar ook met gelach om Anja’s hond, die een hele zak krentenbollen had opgegeten en naar de dierenarts moest. Ik was opgelucht.

Tot Marjan bij het weggaan vroeg wat ik eigenlijk aan Henk had verteld.

‘Pieter dacht dat er iets tussen ons was. Omdat hij niet gevraagd was.’

Die avond zat Henk nog met zijn jas aan toen ik beneden kwam.

Kees had hem gebeld. Niet boos, zei Henk. Wel met de vraag of de maandelijkse avonden nog doorgingen.

Ik hoorde mezelf zuchten en zag zijn gezicht veranderen.

‘Zie je nou? Jij vindt hen nu alweer lastig.’

Dat was niet helemaal waar. Ook niet helemaal onwaar.

We hebben besloten voorlopig niets te schrappen. Volgende maand zijn we bij Anja en Kees. Ik heb aangeboden soep mee te nemen.

Marjan heeft gevraagd of ik volgende week met haar wil wandelen. Daar ben ik blij mee, al betrap ik mezelf erop dat ik al bedenk wat ik haar wil vragen. Ik probeer dat niet te veel te doen.

Tussen Henk en mij is het nog niet klaar. Hij vindt dat ik zijn vrienden tekortdoe. Ik vind het moeilijk dat hij steeds ‘zijn vrienden’ zegt, al kende ik ze even lang.

Gisteren vroeg hij of ik ook mee wilde naar Kees, die hulp nodig had met een kast. Ik had geen zin. Toch ben ik meegegaan. We hebben geschroefd, koffie gedronken en gekeken waarom een deurtje scheef bleef hangen. Verder is er niet veel besproken.