Toen ik thuiskwam, paste mijn sleutel niet meer. Mijn moeder en zus hadden mijn kamer overgenomen
Mijn fietstassen stonden nog beneden toen ik voor de derde keer mijn sleutel probeerde. Ik trok de deur naar me toe, duwde hem juist van me af. Dat hielp soms. Achter de deur hoorde ik de stofzuiger.
Ik belde aan bij mijn eigen huis. Nou ja, het huurhuis van mijn moeder. Maar ik woonde daar ook.
Mijn zus deed open, in mijn grijze vest.
‘O, jij bent er al.’
Ik had die ochtend nog geappt hoe laat ik thuis zou zijn.
Ik ben zevenentwintig en werkte toen vier dagen per week als apothekersassistent. Terug bij mijn moeder wonen was niet mijn grote plan. Na het einde van mijn relatie had ik tijdelijk onderdak nodig gehad. Tijdelijk was inmiddels bijna twee jaar.
Ik betaalde haar elke maand 450 euro en deed meestal op zaterdag de boodschappen. Verder spaarde ik. Niet voor een koopwoning, zo ver was ik niet. Gewoon voor een borg, een vloer, een wasmachine. Genoeg om ergens opnieuw te kunnen beginnen.
Mijn zus Marloes was vierendertig en net gescheiden. Over de financiële afwikkeling begreep ik eerlijk gezegd weinig. Er was een gezamenlijke lening, een auto die verkocht moest worden en een huurachterstand. Ze werkte wel, maar had veel minder uren dan vroeger.
Ze had eerst bij een vriendin geslapen. Dat wist ik. Dat ze daarna bij ons zou komen, had mijn moeder ook gezegd.
‘Een paar nachtjes op de bank. Ze moet even landen.’
Ik had gezegd dat dat natuurlijk kon.
Die tien dagen was ik bij een collega geweest om op haar kat te passen. Zij was op vakantie en ik vond het heerlijk om even een heel huis voor mezelf te hebben. Ik had zelfs mijn eigen eten meegenomen, zodat ik niet aan haar voorraad hoefde te zitten.
Toen ik terugkwam, stond mijn bureau op de overloop.
Dat zag ik nog vóór ik mijn kamer zag. Mijn stoel paste er niet bij en stond half voor de badkamerdeur. Op mijn bureau lagen een verlengsnoer en een open pak maandverband.
In mijn kamer stonden twee eenpersoonsbedden. Mijn moeders bed was erbij gezet. Mijn dekbed lag opgerold boven op de kast. Op de vensterbank stonden de medicijnen van Marloes.
‘Waar slaap ik?’ vroeg ik.
Mijn moeder zette de stofzuiger uit.
‘We hebben mijn kamertje voor jou bedacht.’
Haar kamer stond vol dozen van Marloes. Tussen de dozen en de kledingrekken was nog net plaats voor het smalle logeerbed dat vroeger van mijn oma was geweest.
Mijn moeder legde uit dat Marloes ’s nachts in paniek raakte en niet alleen wilde liggen. Mijn kamer was groter. Daar konden twee bedden staan. Het klonk, zoals zij het vertelde, als het verplaatsen van een droogrek.
‘Maar jullie hadden het kunnen vragen.’
‘Je was toch weg,’ zei ze.
Daar werd ik zo boos van dat ik eerst maar mijn fietstassen ben gaan halen.
Het slot was vervangen omdat Marloes zich niet veilig voelde. Haar ex had ooit een reservesleutel gehad, toen hij nog hielp met klussen. Volgens mijn moeder was die teruggegeven, maar volgens Marloes wist ze dat niet zeker.
Ik vond een ander slot op zichzelf niet overdreven. Alleen hadden ze drie sleutels laten maken. Eén voor mijn moeder, één voor Marloes en één voor mijn tante, voor noodgevallen.
Voor mij moest er nog eentje bij.
‘Je kunt de mijne morgen lenen,’ zei mijn moeder.
Ik bleef die avond vrij kinderachtig boven zitten. Dat weet ik ook wel. Marloes kwam vragen of ik mee-at en ik zei dat ik geen honger had, terwijl mijn maag rommelde. Later hoorde ik haar huilen. Mijn moeder ging naar haar toe en ik voelde me meteen weer een kreng.
Marloes was niet iemand die altijd maar nam. Toen mijn relatie uitging, had zij met mij dozen ingepakt. Ze had op de badkamervloer naast me gezeten toen ik niet meer wist hoe ik terug moest naar een huis waar mijn ex nog rondliep.
Daar dacht ik steeds aan. Alsof ik daardoor nu nergens iets van mocht vinden.
Over het geld begon ik twee dagen later.
Een maand daarvoor had ik mijn moeder 2.200 euro geleend voor een tandartsbehandeling die ze niet langer kon uitstellen. Ze had beloofd elke maand honderd euro terug te betalen. Ik vond het veel geld, maar ik wilde niet dat ze met pijn bleef lopen.
Die ochtend zei ze bij de koffie dat de tandarts voorlopig nog niet doorging.
Ik vroeg waarom.
Ze keek naar de gang, waar Marloes haar jas aantrok.
‘Dat geld was ergens anders harder nodig.’
Een deel was naar de huurachterstand van Marloes gegaan. Verder waren er rekeningen betaald en spullen opgehaald met een gehuurd busje. Mijn moeder had gedacht dat ik het zou begrijpen.
Ik heb toen iets gezegd over Marloes die haar eigen rotzooi moest betalen.
Ze stond nog in de gang. Ik wist dat ze daar stond.
Daar schaam ik me nog steeds voor. Het was gemeen, en bovendien wist ik niet eens precies welke schulden van haar waren en welke uit haar huwelijk kwamen.
Maar mijn moeder bleef zeggen dat het geld toch terugkwam. Alsof alleen dat bepaalde of ze het had mogen doen.
‘Dan had je me dat moeten vragen,’ zei ik. ‘Ik had ook nee mogen zeggen.’
Ze schoof haar kopje weg.
‘Bij jou lijkt het allemaal altijd makkelijker.’
Ik verdiende geen geweldig salaris. Ik sliep tussen de verhuisdozen. Toch begreep ik wat ze bedoelde: ik ging naar mijn werk, betaalde mijn rekeningen en huilde meestal waar niemand bij was.
De week daarna vroeg ik een collega of haar aanbod nog stond. Zij had een kamer over sinds haar zoon was gaan samenwonen. Geen ideale oplossing: tijdelijk, weinig privacy en veertig minuten langer fietsen. Maar ik kon er terecht.
Het duurde nog drie weken voordat ik verhuisde. In die weken aten we gewoon samen, kocht ik wc-papier en vroeg mijn moeder of ik haar haar achter even recht wilde knippen. Soms vergat ik bijna waarom ik zo graag weg wilde.
Marloes hielp mijn bureau naar beneden dragen. Op de trap zei ze dat ze niet had geweten waarvoor ik dat geld had overgemaakt.
Ik geloof haar. Over de kamer had ze het niet.
Ik woon nu zes weken bij mijn collega. Mijn moeder heeft één keer honderd euro teruggestort. We appen nog, vooral over gewone dingen. Haar afspraak bij de tandarts staat eindelijk gepland.
Gisteren vroeg ze of ik zondag kwam eten. Ik heb ja gezegd, maar erbij gezet dat ik niet blijf slapen. Daarna heb ik mijn was uit de gezamenlijke machine gehaald, omdat mijn collega hem nodig had.