Mijn man wil thuis blijven en verwacht dat ik voor hem zorg — maar ik ben bang dat er van ons pensioen niets meer overblijft

Mijn zwemabonnement loopt nog door. Elke maand wordt er 31 euro afgeschreven en elke maand denk ik: volgende week ga ik weer. Mijn badpak hangt sinds november over het wasrek in de logeerkamer. Het is allang droog.

Als ik dat tegen onze zoon zeg, zegt hij dat ik best een uurtje weg kan. Als ik vraag of hij dan even bij zijn vader wil zijn, moet hij eerst in zijn agenda kijken.

Dat klinkt flauw. Sander heeft een baan en twee kleine kinderen. Ik weet hoe druk hij is. Maar soms wil ik dat hij eens één hele dag hier zit. Niet alleen koffie drinken en vragen hoe het gaat.

Ik ben 66, mijn man Henk is 68. We zijn volgend jaar veertig jaar getrouwd. Hij werkte als onderhoudsmonteur, ik stond bijna dertig jaar in een drogisterij. Geen grote salarissen, maar we kwamen rond. Ons rijtjeshuis in Apeldoorn is bijna afbetaald.

We zouden met de trein naar verschillende steden gaan. Henk wilde naar Hamburg. Ik wilde een wandelweek in Limburg, met bagagevervoer, want ik hoef niet meer zo nodig met tien kilo op mijn rug een heuvel op.

Het geld voor die week staat nog op een aparte spaarrekening.

Eerst vergat Henk gewone dingen. Een verjaardag, een boodschap. Daarna belde de tandarts omdat hij voor de tweede keer niet was gekomen. Hij werd kwaad op mij, want ik zou het niet in de kalender hebben gezet. Het stond er wel. Ik heb die kalender toen voor zijn neus gehouden.

Daar schaam ik me nog voor. Alsof ik een kind betrapte op liegen.

Via de huisarts zijn we bij de geheugenpoli terechtgekomen. Er zijn cognitieve problemen vastgesteld. Wat er precies achter zit en hoe snel het verdergaat, is nog niet duidelijk. Er komt opnieuw onderzoek. Henk onthoudt vooral dat ze nog niet hebben gezegd dat hij dementie heeft.

‘Dus hou dan ook op om me zo te behandelen.’

En er zijn genoeg momenten waarop ik twijfel aan mezelf. Hij doet de was, maakt de filters van de afzuigkap schoon en weet eerder dan ik wanneer onze kleindochter haar zwemdiploma mag halen. Vorige week heeft hij nog een klemmende deur gerepareerd.

Maar hij heeft ook twee keer het gas laten branden zonder dat er een pan op stond.

Ik controleer inmiddels alles voordat ik wegga. Fornuis, achterdeur, zijn telefoon. Dan loop ik nog een keer terug. Bij de kapper zat ik laatst met mijn telefoon onder de cape in mijn hand.

Het idee van een zorgappartement kwam van mij. Niet van een arts. Dat moet ik er eerlijk bij zeggen.

Ik had een gebouw gezien met zelfstandige appartementen, een gezamenlijke ruimte en zorg in de buurt. Op de website stonden mensen op een terras. Ik dacht: daar kan hij wonen zonder dat ik voortdurend hoef op te letten. Ik zou dichtbij blijven. Elke dag komen, samen eten, wandelen.

Toen ik het vertelde, vroeg Henk waar ík dan ging wonen.

‘Gewoon hier.’

Hij keek me aan en ik wist meteen hoe dat klonk.

‘Dus jij houdt het huis en ik krijg een kamer.’

Het waren appartementen, zei ik. Dat maakte het natuurlijk niet beter.

Ik had bovendien nauwelijks uitgezocht wat er mogelijk was. Bij een telefoontje hoorde ik over wachtlijsten, verschillende woonvormen en zorg die apart geregeld moest worden. Je kunt niet zomaar iemand aanmelden omdat je zelf niet meer weet hoe het moet.

Toch bleef ik erover beginnen. Tijdens het eten, na weer een vergeten afspraak. Op een gegeven moment zei hij dat hij niet meer rustig een boterham kon smeren zonder dat ik over verhuizen begon.

Onze dochter Marieke vindt dat ik te lang wacht met hulp zoeken.

‘Mam, je bent zijn vrouw. Je hoeft niet zijn hele zorgteam te zijn.’

Sander vond dat een afschuwelijke uitspraak. Hij zei het tijdens een zondagse lunch, terwijl Henk gewoon naast hem zat.

‘Pa heeft altijd voor ons gewerkt. Nu wordt het lastig en moet hij weg.’

Henk knikte. Ik ruimde de soepkommen op, terwijl niemand klaar was.

Later zei Sander in de keuken dat hij mij niet wilde aanvallen.

‘Maar jij zou toch ook niet weggestuurd willen worden?’

Ik zei dat hij dan maar met zijn vader moest komen wonen. Dat was gemeen. Zijn gezicht trok dicht en hij vertrok kort daarna.

Drie weken geleden ging het mis terwijl ik bij de apotheek stond. Henk wilde een eitje bakken. Toen de deurbel ging, liep hij naar de voordeur en daarna met de buurman mee de tuin in. Een pannetje met boter bleef op het vuur staan.

De rookmelder ging af. De buurman heeft het gas uitgedraaid. Toen ik thuiskwam, stonden de ramen open en lag de pan buiten op de tegels.

Henk zei meteen dat er niets gebeurd was.

Ik bleef maar naar dat zwarte pannetje kijken. Daarna begon ik tegen hem te schreeuwen. Over het huis, over de buren, over dat hij dood had kunnen zijn. Hij schreeuwde terug dat hij niet expres iets verkeerd deed.

Dat had ik ook niet gezegd. Toch had ik hem kennelijk wel dat gevoel gegeven.

Die avond wilde ik de huisarts bellen. Hij pakte de telefoon uit mijn hand.

‘Je gaat niet achter mijn rug om regelen dat ik hier weg moet.’

‘Ik sta voor je neus, Henk.’

Ik heb de volgende ochtend toch gebeld. De huisarts heeft ook apart met mij gesproken. Er wordt nu gekeken welke begeleiding thuis mogelijk is. Henk heeft uiteindelijk ingestemd met één gesprek, maar hij zegt erbij dat hij nergens voor tekent.

Ik heb gevraagd of iemand hem kan verplichten te verhuizen. Alleen al die vraag hardop stellen was naar. De huisarts legde uit dat ik dat niet voor hem kan beslissen. Het gaat om zijn wensen, zijn veiligheid, wat hij zelf nog kan overzien. Dat moet zorgvuldig beoordeeld worden.

Ik begrijp dat. Ik wil ook niet dat iemand anders zomaar over mijn leven beslist.

Maar toen ik thuiskwam, vroeg Henk wat we gingen eten. Ik moest boven even op bed gaan zitten voordat ik antwoord kon geven.

Sander komt nu donderdagavond. Ik heb hem gevraagd te blijven slapen, omdat ik twee nachten naar mijn zus in Deventer wil. Eerst zei hij dat dat wat overdreven was. Daarna heeft hij toch vrij genomen voor vrijdag.

Henk vindt het onzin dat er iemand moet komen logeren. Hij heeft zelf het bed opgemaakt en schone handdoeken neergelegd.

Ik heb mijn tas nog niet gepakt. Wel heb ik op een vel papier geschreven waar zijn medicijnen liggen en hoe laat de afspraak vrijdag is. Het zijn inmiddels twee kantjes. Ik probeer het korter te maken, want ik hoor Sander nu al zeggen dat ik me te veel zorgen maak.