Ons huisje in Spanje was jarenlang het plan, tot mijn vrouw ja zei tegen drie jaar vrijwilligerswerk in ons dorp

De makelaar in Spanje stuurt mij nog steeds huizen. Niet vaak, eens in de twee weken ongeveer. Dan zit er tussen de reclame van de bouwmarkt en een afspraakbevestiging van de tandarts ineens weer een wit huisje met een terras.

Vroeger stuurde ik die advertenties meteen door naar Marijke. Nu verwijder ik ze meestal. Eentje heb ik bewaard, omdat er een schuurtje bij zit waar mijn fietsen precies in zouden passen.

Ik ben 67. Marijke is 66. We zijn veertig jaar getrouwd en wonen bijna net zo lang in hetzelfde dorp in Gelderland. Ik heb tot mijn pensioen als installatiemonteur gewerkt. Zij deed de financiën bij een middelgroot familiebedrijf, de laatste jaren drie dagen per week.

We hebben geen slecht leven gehad. Dat moet ik er meteen bij zeggen. Maar wel een leven waarin er altijd iets moest. Werk, kinderen, haar moeder die steeds meer hulp nodig had, mijn rug, een reorganisatie bij haar werkgever.

Spanje was eerst gewoon een vakantiegrapje. We zaten in februari op een terras in een dorp boven Alicante, zonder jas. Thuis had het die ochtend gesneeuwd.

‘Hier zou ik wel kunnen wonen,’ zei Marijke.

Daar is het mee begonnen. Niet met mij die haar ergens mee naartoe wilde slepen.

Daarna hebben we jaren gerekend en gekeken. Geen villa, geen zwembad. Een klein huis aan de rand van een dorp, met winkels op fietsafstand. Ik wilde wandelen en fietsen zolang dat nog ging. Zij wilde Spaans leren en had zelfs uitgezocht waar je in de buurt kon zwemmen.

We zijn er twee keer buiten het vakantieseizoen geweest. In november regende het vier dagen achter elkaar. Ook toen wilden we nog.

Ons huis hier is nog niet verkocht. We hadden afgesproken eerst allebei te stoppen met werken, op te ruimen en dan een makelaar uit te nodigen. Geen haastwerk. Maar wel echt beginnen.

Toen vroeg Henk van het dorpshuis of Marijke eens wilde praten.

Het dorpshuis heeft het moeilijk. De energierekening, achterstallig onderhoud, vrijwilligers die ouder worden. Er zit een bibliotheekpunt in, de ouderen eten er op donderdag en er worden taallessen gegeven. Onze kinderen hebben er vroeger op toneel gezeten.

De voorzitter wilde stoppen. De penningmeester ook. Marijke had eerder geholpen om hun administratie op orde te krijgen. Ze zochten iemand die overzicht kon houden en met de gemeente durfde te praten.

Toen ze thuiskwam, praatte ze tijdens het uittrekken van haar jas al door. Over een subsidieaanvraag en iemand die misschien de bar wilde coördineren. Ik had haar zo enthousiast een tijd niet gezien.

Ik zei nog: ‘Klinkt alsof ze je alweer aan het werk willen zetten.’

Dat vond ze niet grappig.

Aanvankelijk dacht ik dat ze een paar maanden zou helpen. Dat zei ze zelf ook ongeveer. Eerst kijken wat nodig was. Later hoorde ik dat de bestuurstermijn drie jaar was.

‘Drie jaar op papier,’ zei ze. ‘Dat betekent niet dat ik drie jaar nergens heen kan.’

Maar het betekende kennelijk wel dat we niet konden verhuizen.

Daar kwamen we pas weken later echt over te spreken. Ik had een Nederlandse makelaar gebeld voor een waardebepaling. Marijke vond dat ik wel erg hard van stapel liep.

Ik stond met mijn telefoon in mijn hand bij de achterdeur. Ik weet nog dat ik dacht dat ik iets verkeerd verstaan had.

‘We zouden toch na de zomer beginnen?’

‘Ja, maar de situatie is nu anders.’

Voor haar was dat een uitleg. Voor mij was het precies het probleem.

Ik heb toen gezegd dat het dorpshuis ook zonder haar moest kunnen bestaan. Dat klonk hard. Ze werd er helemaal stil van en ging de aardappels afgieten, hoewel ze nog niet gaar waren.

Later zei ze dat ik best wist wat die plek voor het dorp betekende.

Dat weet ik ook. Mijn vader ging er na het overlijden van mijn moeder kaarten. Soms was dat zijn enige afspraak in een week. Ik heb zelf nog geholpen om er een toilet te verbouwen. Het is niet alsof ik vind dat de deur maar op slot moet.

Maar ik begrijp niet waarom onze afspraak ineens de enige afspraak is die kan schuiven.

Marijke zegt dat dit voor haar geen werk is. Ze hoeft niets meer te bewijzen, zegt ze, maar ze wil ook niet alleen maar vakantie vieren tot ze doodgaat.

Dat heeft me geraakt. Alsof dat was wat ik haar aanbood. Terwijl ik juist dacht dat we eindelijk tijd zouden krijgen om samen dingen te ondernemen.

Onze dochter zei aan de telefoon dat ik het niet als een wedstrijd moest zien. Zij vindt het mooi dat haar moeder ergens zo veel zin in heeft.

Ik heb gevraagd of ze dat ook zou zeggen als haar partner zonder overleg besloot hun verhuizing drie jaar uit te stellen. Daar werd het gesprek niet gezelliger van.

Wat ik moeilijk vind om toe te geven: ik ben ook jaloers. Niet op Henk of op die andere bestuursleden. Op het feit dat Marijke op dinsdagavond ergens verwacht wordt en thuiskomt met verhalen, terwijl ik soms een hele middag in de schuur heb gerommeld zonder iets af te maken.

Mijn werk was lichamelijk zwaar. Ik was blij dat het ophield. Toch mis ik de jongens, de koffie bij de groothandel, weten waar ik maandag naartoe moet. Misschien heb ik te veel op Spanje gezet. Dat kan.

Maar daarmee is het plan toch niet ineens alleen van mij?

We hebben geprobeerd iets ertussenin te bedenken. Een paar maanden per jaar huren. Marijke vond dat eerst een goed idee, tot bleek dat ze in het voorjaar bij gesprekken over de verbouwing wilde zijn. En in het najaar begon het nieuwe activiteitenprogramma.

Toen heb ik haar gevraagd welke maanden dan wel konden.

‘Je doet net alsof ik je expres tegenwerk,’ zei ze.

Ik zei dat het inmiddels wel zo voelde.

Sindsdien praten we er voorzichtig over. Over andere dingen kunnen we nog gewoon lachen. Vorige week hebben we samen een hele avond naar oude vakantiefoto’s gekeken omdat mijn broer er eentje nodig had. Daarna lag ik wakker naast haar en snapte ik niet hoe we zo vertrouwd konden zijn en elkaar hierin toch niet konden bereiken.

Marijke wil haar termijn afmaken. Ze zegt dat ze niet nu kan instappen en meteen haar vertrek aankondigen. Ik tel ondertussen uit hoe oud ik over drie jaar ben. Dat vindt ze somber.

Vanmorgen vroeg ze of ik zaterdag de aanhanger kon lenen voor het dorpshuis. Er moeten oude kasten naar de milieustraat.

Ik heb ja gezegd. De buurman heeft hem nog, dus die moet ik eerst bellen.