Ik weigerde dit jaar het kerstdiner te organiseren — en mijn man hoorde alleen dat ik zijn familie niet wilde zien

Er stonden al twaalf mensen in de groepsapp voor het kerstdiner bij ons thuis, terwijl niemand mij had gevraagd of ik het wilde organiseren.

Mijn schoonmoeder had een lijstje gemaakt. Achter mijn naam stond ‘hoofdgerecht en aankleding’. Achter die van mijn man stond niets. Dat viel me eerder op dan het feit dat ook zijn tante uit Apeldoorn zou komen.

Ik zat op dat moment op de parkeerplaats bij de orthodontist. Onze zoon Daan was binnen. Ik had mijn laptop op mijn knieën omdat ik voor vijf uur nog iets moest afmaken voor mijn werk.

Ik heb alleen geantwoord: ‘Volgens mij is hier iets misgegaan. Wij organiseren dit jaar geen kerst.’

Daarna heb ik mijn telefoon op stil gezet. Dat was kinderachtig, maar ik wist dat ik anders meteen zou gaan uitleggen, verzachten en uiteindelijk alsnog zou aanbieden om soep te maken.

Ik ben 47 en werk vier dagen bij een woningcorporatie. Erik en ik zijn achttien jaar samen. Daan is veertien. We hebben geen slecht leven. Dat vind ik nog steeds belangrijk om erbij te zeggen, al zegt mijn zus dat ik daarmee altijd begin zodra ik iets over thuis vertel.

Mijn schoonouders wonen een kwartier bij ons vandaan. Ze zijn betrokken. Soms fijn, soms verstikkend. Mijn schoonvader haalt Daan op als het hard regent. Mijn schoonmoeder bracht eten toen ik corona had. Ze weten ook precies wanneer onze heg gesnoeid moet worden en vinden dat Daan te vaak alleen thuis is.

Dat laatste zegt ze meestal tegen Erik, die het dan aan mij doorgeeft alsof het een bericht van school is.

‘Mijn moeder vroeg of je woensdag niet thuis kon werken.’

‘Waarom vraagt ze dat?’

‘Nou, gewoon. Voor Daan.’

Erik werkt zelf op woensdag buitenshuis. Dat komt in zulke gesprekken nooit ter sprake.

Het kerstdiner was niet uit het niets ontstaan. We hadden het drie keer eerder gedaan. Vorig jaar had ik om halfacht ’s ochtends de badkamer staan schoonmaken, omdat mijn schoonmoeder ook boven naar het toilet gaat. Erik vond dat onzin. Hij bleef in bed liggen, maar zei later wel dat het er gezellig uitzag.

Toen iedereen weg was, stond ik huilend een braadslede af te wassen. Er zat iets vastgekoekt en ik kreeg het er niet af. Dat was alles. Ik kon werkelijk niet meer ophouden.

Erik had me toen naar boven gestuurd. Hij maakte het af. De volgende ochtend waren we allebei opgelucht dat het voorbij was en hebben we er niet meer over gepraat.

Dat is ongeveer hoe wij dingen oplossen.

Na mijn bericht in de groepsapp belde hij drie keer. Thuis stond hij bij het aanrecht met zijn jas nog aan.

‘Had je dat niet even met mij kunnen bespreken?’

Dat was een redelijke vraag. Alleen werd ik er verschrikkelijk boos van.

‘Het organiseren hoefde blijkbaar ook niet met mij besproken te worden.’

‘We hadden toch gezegd dat het waarschijnlijk weer hier kon?’

Hij had in oktober gezegd dat zijn ouders hun woonkamer te klein vonden. Ik had iets gemompeld terwijl ik de vaatwasser uitruimde. Misschien had hij dat als instemming gehoord. Ik had hem ook niet recht aangekeken en nee gezegd. Dat klopt.

Maar er zat voor mijn gevoel nog een heel eind tussen dat gesprek en een gastenlijst met twaalf namen.

Hij vond mijn bericht bot. Zijn moeder was ervan geschrokken. Het klonk alsof ze niet welkom waren.

Ik zei dat ik al maanden nergens zin in had. Dat ik ’s avonds soms boven bleef nadat ik de was had opgeborgen, omdat beneden altijd iemand iets van me wilde.

Hij keek naar de trap.

‘Waarom zeg je dat dan niet?’

Daar wist ik geen antwoord op dat niet als een verwijt zou klinken.

Ik had het wel gezegd. Niet zo duidelijk misschien. Ik had gezegd dat ik moe was. Dat ik geen zin had om ook nog zijn vaders afspraak bij de audicien te verzetten. Dat hij zelf een cadeau voor zijn moeder moest bedenken.

Erik had die dingen vervolgens gedaan. Meestal nadat ik er nog een keer naar vroeg.

Hij doet ook echt dingen. Hij kookt op dinsdag, brengt de auto naar de garage en heeft vorige maand een heel weekend bij mijn zus staan klussen. Ik wil hem niet neerzetten als iemand die met zijn voeten op tafel zit.

Maar als Daan nieuwe gympen nodig heeft, weet ik dat. Als zijn vader een controleafspraak heeft, komt die in mijn agenda. Toen mijn schoonmoeder minder goed liep, belde ze mij over de boodschappen, omdat Erik overdag zo druk was.

Ik ben overdag ook druk. Alleen neem ik blijkbaar vaker op.

Een paar dagen later belde ze zelf over kerst.

Ze zei dat ze best een voorgerecht kon meenemen.

‘Het gaat niet alleen om het koken,’ zei ik.

‘Waar dan om?’

Ik hoorde mezelf uitleggen dat er beddengoed gewassen moest worden voor zijn tante, dat iemand de stoelen moest ophalen en dat ik niet nóg een dag wilde waarop ik pas ging zitten als iedereen koffie had.

‘Maar je hoeft toch niet alles zo perfect te doen?’

Dat zei Erik ook vaak. En eerlijk is eerlijk: ik maak het mezelf soms moeilijk. Ik kan slecht tegen rommel als er bezoek komt. Toch wilde ik één keer dat iemand niet mijn eisen ging bespreken, maar gewoon zei dat het veel was.

Ik kreeg dat niet netjes uitgelegd. Ik zei dat ze haar zoon moest bellen. Daarna voelde ik me rot.

Uiteindelijk ging iedereen op eerste kerstdag naar mijn schoonouders. De tante bleef thuis. Er werd Chinees besteld en Erik nam Daan mee.

Hij vroeg tot de ochtend zelf of ik alsnog kwam.

‘Je maakt er nu wel een heel groot ding van.’

Misschien deed ik dat inmiddels ook. Maar ik kon niet mee en daar glimlachend tussen gaan zitten.

Thuis at ik twee boterhammen en keek ik naar een programma dat ik niet echt volgde. Ik was opgelucht. Later voelde ik me buitengesloten, wat oneerlijk was, want ik had zelf besloten niet te gaan.

Erik kwam om tien uur thuis. Hij ruimde de meegebrachte bakjes in de koelkast en vroeg of ik een fijne dag had gehad.

Ik zei: ‘Niet echt.’

Hij knikte. We waren allebei te moe voor de rest.

Het is nu januari. We hebben één lang gesprek gehad en twee die verkeerd afliepen. Erik regelt voortaan de afspraken van zijn ouders. Gisteren vroeg hij of ik wist wanneer zijn vader weer naar de audicien moest.

Ik wist het, maar heb hem gevraagd zelf te bellen.

Daarna heb ik boven schone handdoeken in de kast gelegd. Ik ben niet meteen weer naar beneden gegaan.