We wilden bijbetalen voor een luxere vakantie met onze beste vrienden, maar volgens hen kochten we daarmee ook het recht om alles te bepalen
Het vakantiepotje van onze vrienden staat in een apart Excelbestand. Dat weet ik omdat Ria het laatst naar me doorstuurde. Niet boos, niet met uitroeptekens. Alleen: ‘Dit hadden we afgesproken, toch?’
Bovenaan stond 2.200 euro per stel. Daaronder de bedragen van de afgelopen vijf jaar. Ze had zelfs onze huurauto op Kreta nog teruggevonden, inclusief de toeslag voor de tweede bestuurder.
Ik heb het bestand geopend terwijl ik aardappels stond te schillen. Daarna heb ik mijn telefoon met het scherm naar beneden op het aanrecht gelegd. Ik voelde me op een kinderachtige manier betrapt.
We kennen Ria en Theo al ruim dertig jaar. Onze kinderen zaten bij elkaar in de klas. Inmiddels zijn die kinderen allang uit huis, maar wij gaan nog steeds iedere september met zijn vieren weg.
Acht dagen, meestal. Een fijn hotel, geen gedoe met koken, een huurauto waarmee Theo altijd rijdt omdat mijn man Paul volgens hem ‘te veel op zijn navigatie vertrouwt’. We lachen daar ieder jaar opnieuw om.
Of lachten. Het voelt vreemd om dat nu zo op te schrijven.
Alles ging altijd door vieren. Ook als iemand bij het eten een duurder hoofdgerecht nam. Aan het eind van de vakantie werd het rechtgetrokken. Wij vonden dat makkelijk. Nooit het ongemak van iemand die steeds zijn portemonnee trekt.
Dit jaar ben ik gestopt met werken. Ik ben zesenzestig en heb drieënveertig jaar in dezelfde apotheek gestaan, de laatste jaren drie dagen per week. Paul is al langer thuis. We hebben het goed. Ons huis is bijna afbetaald en uit de verkoop van zijn aandeel in een installatiebedrijf is meer overgebleven dan we vroeger hadden durven hopen.
Ik wilde deze vakantie iets bijzonders.
Geen rondreis door Japan of zo. Gewoon Madeira, maar dan in een hotel waar ik al een paar jaar naar keek. Een mooi zwembad, uitzicht op zee, een groot terras. Niet weer zo’n kamer boven de bevoorradingsingang omdat die toevallig in de aanbieding was.
Met vluchten en bagage kwam het op ongeveer 4.500 euro per stel. Eten buiten het hotel en uitstapjes kwamen daar nog bij.
Toen ik de link in onze groepsapp zette, reageerde Theo met een duimpje. Ria schreef pas de volgende ochtend.
‘Ziet er prachtig uit. Voor ons niet haalbaar.’
Ik belde haar meteen. Achteraf had ik dat misschien beter even kunnen laten liggen.
Ze zei dat ze het bedrag niet wilden uitgeven. Niet dat ze geen geld hadden, zei ze nadrukkelijk, maar ze wilden ook de badkamer laten doen en gewoon geld overhouden voor de rest van het jaar.
‘We gaan niet de hele winter thuiszitten omdat jij in september een mooi uitzicht wilt.’
Dat vond ik onaardig. Ik had net mijn werk afgesloten, met een plastic tas vol kaarten en een plant die ik nergens kwijt kon. Ik had gehoopt op iets als: wat fijn voor je, laten we kijken wat mogelijk is.
Maar ik zei alleen dat ik haar begreep.
Die avond kwam Paul met het idee om het verschil te betalen.
‘Wij willen dat hotel. Dan betalen wij dat extra stuk. Zij hun gewone bedrag, wij de rest. Klaar.’
Dat leek mij ook. Echt waar. Ik heb niet zitten bedenken hoe ik onze vrienden afhankelijk kon maken. Ik wilde met hen op vakantie én naar dat hotel.
De zondag erop zaten we bij hen aan tafel. Ria had soep gemaakt. Theo was nog bezig met afbakbroodjes toen we ons voorstel deden.
Hij zei meteen dat het nergens voor nodig was. Ria vroeg wat we daar dan voor terug verwachtten.
‘Niets,’ zei ik.
En toen begon ik uit te leggen hoe ik het voor me zag.
Wij zouden de boeking doen. Kamers in het hoofdgebouw, niet in het goedkopere bijgebouw. Twee avonden eten in het hotel, een boottocht die ik had uitgezocht en een dag met een gids het binnenland in. Ik wilde voorkomen dat we eenmaal daar alsnog over iedere uitgave moesten overleggen.
Ria legde haar lepel neer.
‘Dus jullie betalen bij en dan bepalen jullie?’
‘Dat zeg ik niet.’
‘Je zegt letterlijk dat je niet over iedere uitgave wilt overleggen.’
Paul zei dat er toch iemand keuzes moest maken. Ik zei dat ik dit ene jaar graag de vakantie wilde zoals ik die had bedacht.
Dat was waarschijnlijk eerlijker dan mijn eerste antwoord.
Theo haalde het brood uit de oven. Eén broodje viel op de grond. Hij raapte het op en legde het apart, en ik weet nog dat ik daar veel te lang naar keek.
Ria zei dat ze best een keer mee wilde naar een duur restaurant, voor mijn afscheid. Maar ze wilde niet acht dagen lang het gevoel hebben dat ze ergens te gast was.
‘Dan kan ik niet meer zeggen dat ik liever ergens anders eet. Want jullie hebben het betaald.’
Ik vond dat ze ons iets toedichtte. We hebben hen zo vaak geholpen zonder daar iets voor terug te vragen. Paul heeft bij hen een radiator vervangen. Ik ben met Ria mee geweest naar het ziekenhuis toen Theo niet weg kon.
Dat zei ik ook.
Daar heb ik nu spijt van. Juist doordat ik die dingen erbij haalde, klonk het alsof ik toch een rekening bijhield.
Ria werd rood en zei dat zij vorig jaar zes weken onze post en planten had gedaan. Toen waren we ineens twee mensen die diensten tegen elkaar afstreepten. Zo hadden we nog nooit gepraat.
Sindsdien hebben we vooral geappt.
Ria wil alleen mee als we teruggaan naar het afgesproken budget en samen kiezen. Niet ongeveer dat budget. Gewoon het bedrag dat we in januari met elkaar hebben afgesproken.
Paul vindt haar star. Hij zegt dat we toch niet tot ons tachtigste dezelfde vakantie hoeven te blijven boeken omdat dat ooit zo is ontstaan.
Daar heeft hij een punt. Maar gisteren vroeg ik hem of hij het ook prima zou vinden als Theo alles betaalde en vervolgens bepaalde waar we sliepen en wat we gingen doen.
‘Dat is anders,’ zei hij.
Daarna moest hij zelf een beetje lachen.
Ik wil niet terug naar een goedkoper hotel alleen om te bewijzen dat onze vriendschap belangrijker is dan geld. Tegelijk merk ik dat ik Ria mis. Normaal stuur ik haar op dinsdag iets onbenulligs over de markt of over mijn zus. Nu denk ik bij ieder bericht dat ze zal vinden dat ik doe alsof er niets aan de hand is.
Vanmorgen heb ik gevraagd of ze deze week een eindje wil wandelen. Zonder de mannen, zonder brochures. Ze kan donderdagmiddag.
Het reisbureau houdt de kamers nog tot vrijdag voor ons vast. Ik heb de medewerker gevraagd of daar een paar dagen bij kunnen. Zij zou het nakijken.