Ik wil kleiner wonen nu ik met pensioen ben, maar mijn vrouw vreest dat we daarmee ook onze familie uit elkaar laten vallen

Sinds een paar maanden ga ik soms expres naar de bouwmarkt zonder iets te kopen. Dan zit ik eerst tien minuten in de auto op de parkeerplaats. Radio uit, telefoon in mijn jaszak. Thuis is er altijd wel iets wat ik zie en wat nog moet.

Dat klinkt ondankbaar. We hebben een vrijstaand huis aan de rand van een dorp bij Zutphen, een diepe tuin en geen hypotheek meer. Ik weet heel goed dat veel mensen daarvoor zouden tekenen.

Maar ik ben achtenzestig. Als ik de ladder tegen de dakgoot zet, kijk ik tegenwoordig eerst hoelang ik daar ongeveer zal staan.

Mijn vrouw Marijke vindt dat ik overdrijf met die dakgoot. Daar kun je iemand voor laten komen. Dat klopt. Alleen gaat het voor mij niet alleen om die dakgoot.

We wonen hier vierendertig jaar. Ik werkte als onderhoudsmonteur in een fabriek, zij in de thuiszorg. We draaiden diensten, losten extra af als het kon en gingen meestal met de vouwwagen op vakantie. Later zouden we tijd hebben. Dat zeiden we vaak genoeg.

Nu hebben we tijd en ben ik vooral bezig met het in stand houden van alles waarvoor we hebben gewerkt.

Mijn rechterknie is versleten. Niet zo dat ik niets meer kan, maar na een middag snoeien kom ik moeilijk uit mijn stoel. Vorig jaar kreeg ik medicijnen voor mijn bloeddruk. Marijke heeft ook haar klachten, vooral haar handen. Toch begint zij zodra het droog is over wat er nog geplant kan worden.

Ik wil juist weleens op een woensdag wakker worden en besluiten dat we naar een museum gaan. Of lunchen in de stad zonder dat we eerst de aanhanger moeten terugbrengen.

In februari zag ik een appartement in Zutphen. Lift, twee slaapkamers, een balkon waar een tafel op paste. Op loopafstand van de bibliotheek en het filmhuis. Ik liet de foto’s tijdens de koffie zien.

Marijke keek langer naar de plattegrond dan ik had verwacht.

‘Waar moeten de kinderen dan slapen?’

‘Op die tweede kamer.’

‘En als ze allemaal komen?’

Ik zei dat ze nooit allemaal tegelijk bleven slapen. Dat was feitelijk juist en toch begon het daar al verkeerd te gaan.

We hebben een dochter, Ellen, en een zoon, Joris. Samen hebben ze drie kinderen. Ze komen graag, maar niet ieder weekend. Ellen werkt onregelmatig en Joris woont ruim een uur rijden hier vandaan. Soms zijn we twee zondagen achter elkaar alleen.

Marijke houdt er toch rekening mee dat er iemand komt. Er liggen waterijsjes in de vriezer, ook in november. De kleinste heeft hier een eigen krukje bij de wastafel.

Ik vind dat ook fijn. Dat wil ik er wel bij zeggen. Ik ben niet de opa die met zijn jas aan staat te wachten tot het bezoek vertrekt.

Alleen wil ik niet voor een paar logeerweekenden per jaar vier slaapkamers blijven verwarmen en een tuin onderhouden die steeds vaker tegen mijn zin is.

Toen ik dat zei, hoorde Marijke vooral ‘tegen mijn zin’.

‘Dus jij zit hier eigenlijk al jaren met tegenzin?’

‘Dat zeg ik toch niet.’

We zijn op een leeftijd waarop we elkaars zinnen kunnen afmaken, maar blijkbaar ook verkeerd.

De kinderen bedoelen het goed. Ellen zei tegen haar moeder dat kleiner wonen rust kon geven. Tegen mij zei ze later dat ik niet moest onderschatten hoeveel het huis voor haar moeder betekende.

Joris vond dat we moesten blijven zolang het kon. Hij had daar zelf als kind zoveel vrijheid gehad. Een week later stuurde hij mij een link naar een nieuwbouwproject met levensloopbestendige woningen.

Ik werd er boos van. Niet op hen, meer omdat ik na ieder telefoontje het gevoel had dat iedereen begreep wat er moest gebeuren, behalve wij samen.

In april stond ik bij de supermarkt met Kees te praten. Hij heeft vroeger tegenover ons gewoond. Zijn dochter zocht met haar gezin iets in het dorp. Ik zei dat wij misschien kleiner wilden gaan wonen.

Misschien. Dat woord heb ik echt gebruikt.

Twee weken later kwamen zijn dochter en schoonzoon koffie drinken. Marijke wist waarom ze kwamen. Ze had zelfs de keuken opgeruimd en een vaas tulpen op tafel gezet. Daardoor dacht ik dat we verder waren dan we waren.

Ze liepen door het huis en de tuin. Marijke vertelde waar vroeger de zandbak had gestaan. Hun dochtertje zat ondertussen op de grond met onze bak Duplo.

Een paar dagen later mailden ze een concreet bod. Een goed bod, zonder dat ik hier bedragen hoef te noemen. Ze schreven erbij dat de overdracht wat hen betreft in overleg kon.

Ik heb die mail uitgeprint.

Dat was misschien nog wel het ergste: dat vel papier naast Marijkes bord, alsof ik iets had geregeld waar ze alleen nog even mee hoefde in te stemmen.

‘Nu hebben we tenminste iets om over na te denken,’ zei ik.

Zij schoof het papier weg.

‘Jij hebt mensen laten rondlopen in mijn huis die al aan het bedenken waren waar hun bank kwam.’

‘Ons huis.’

Ik wist meteen dat ik dat beter niet had kunnen zeggen.

Er is niets getekend. Dat weet zij ook. Maar sindsdien vraagt ze bij bijna alles of het nog wel de moeite waard is. Nieuwe potgrond kopen. De hor laten repareren. Verf voor het tuinhekje.

Dat maakt me razend, waarna ik me schuldig voel omdat ze er zo verdrietig bij kijkt.

Vorige week zei ze dat ze best naar een kleinere woning in het dorp wilde kijken. Een tuintje moest er dan wel bij. En ruimte voor een grote tafel.

Ik had opgelucht moeten zijn. In plaats daarvan begon ik over alle voordelen van de stad. Ze pakte haar kopje en ging naar buiten.

Ik ben bang dat een kleiner huis hier betekent dat alles ongeveer hetzelfde blijft. Zij is bang dat ik een leven zoek waarin zij zich niet thuis voelt. Dat laatste heeft ze niet zo gezegd, maar daar kwam het wel op neer.

Gisteren heb ik Kees’ dochter gebeld. Ik heb gezegd dat ze niet op ons moeten wachten. Ze klonk teleurgesteld, maar vriendelijk. Marijke vroeg na afloop alleen of ik ook had gezegd dat het me speet.

Zaterdag gaan we alsnog dat appartement bekijken. Het staat nog te koop. Marijke gaat mee, al heeft ze nadrukkelijk gezegd dat meegaan nergens mee instemmen betekent.

Ik heb de bezichtiging om elf uur gezet. Eerst dacht ik: dan kan ik daarvoor nog even het gras doen. Daarna heb ik de grasmaaier maar laten staan.