We zijn allebei zestig en wilden eindelijk gaan reizen, maar onze dochter vraagt ons nu naar haar stad te verhuizen

De afspraak voor de taxatie van ons huis stond al in de gezamenlijke agenda toen ik voor het eerst begreep dat Henk serieus over verhuizen nadacht. Donderdag, half elf. Er stond alleen ‘makelaar’.

Ik dacht nog dat het om een foutje ging. We hadden die agenda vorig jaar aangemaakt voor onze reizen, zodat we niet allebei iets anders boekten.

We zijn allebei zestig. Henk heeft zijn installatiebedrijf verkocht en ik ben gestopt met mijn werk in de thuiszorg. Van de opbrengst en ons spaargeld kunnen we de jaren tot ons pensioen overbruggen. Daar hebben we lang aan gerekend. Niet om rijk te leven, maar om niet pas te vertrekken wanneer een van ons niet meer goed kan lopen.

Dat klinkt misschien berekenend. Mijn moeder kreeg op haar zevenenzestigste een beroerte. Daarna heb ik bijna acht jaar haar was gedaan, boodschappen gebracht en afspraken geregeld. Ik deed dat graag. Nou ja, graag is niet het goede woord. Ik wilde dat ze goed verzorgd werd.

Toen ze overleed, bleef ik nog maanden op dinsdagmiddag denken dat ik ergens naartoe moest.

Onze dochter Marieke woont in Amersfoort, ruim een uur bij ons vandaan als het verkeer meezit. Ze heeft twee kinderen, van zes en negen. Vorig najaar ging ze uit elkaar met Bas. Over hem kan ik veel zeggen, maar hij werkt onregelmatige diensten en woont voorlopig op een kamer. Hij haalt de kinderen wel op. Het is niet zo dat hij verdwenen is.

Marieke viel kort daarna uit op haar werk.

In het begin bracht ik soep en vouwde ik wat was op. Henk reed mee en repareerde een klemmende deur. We gingen tegen de avond naar huis. Dat voelde overzichtelijk.

In januari vroeg ze of we een paar weken bij haar konden komen wonen.

‘Alleen tot ik weer een beetje op gang ben,’ zei ze aan de telefoon. ‘Ik krijg de ochtenden niet voor elkaar.’

Henk zei meteen dat we maandag konden komen.

Ik stond naast hem aardappels af te gieten. Hij keek even naar mij, maar meer om te zien of maandag uitkwam dan om te vragen of ik het wilde.

We zijn gegaan. Natuurlijk zijn we gegaan.

Hun kleinste, Mees, had de avond ervoor zijn gymschoenen in zijn schooltas gedaan omdat hij bang was dat zijn moeder het zou vergeten. Toen Marieke dat vertelde, moest ze huilen. Ik heb toen gezegd dat ze zich voorlopig nergens druk om hoefde te maken.

Dat had ik beter niet zo kunnen zeggen.

We sliepen in haar werkkamer op een slaapbank. Henk bracht de kinderen naar school. Ik maakte broodtrommels, draaide wassen en probeerde eten te bedenken dat iedereen lustte. Marieke lag soms boven, soms zat ze in haar jas aan de keukentafel terwijl ze eigenlijk naar buiten zou gaan.

Ik zag heus dat ze ziek was. Dat wil ik erbij zeggen. Ze was altijd degene die nog even een verjaardag organiseerde en een vergeten traktatie regelde. Nu kon de vraag wat we op brood wilden haar al te veel worden.

Maar na drie weken merkte ik dat ik ’s morgens boos wakker werd. Niet op iets bepaalds. Op de vaatwasser die weer vol stond. Op Henk die vroeg waar de schone handdoeken lagen. Op het feit dat ik kennelijk weer wist wanneer de papierbak buiten moest.

Hij ging met de kinderen naar het zwembad en kwam terug met verhalen. Ik wist dan vooral hoeveel natte spullen er nog in de auto lagen.

Op een avond zei ik dat ik naar huis wilde.

‘Je bent toch thuis verder nergens aan gebonden?’ vroeg Henk.

Dat heeft hij niet hard bedoeld. Toch ben ik daar nog steeds kwaad over. Alsof tijd die nog niet gevuld is vanzelf beschikbaar is voor iemand anders.

Ik ben een paar dagen alleen naar huis gegaan. Ik had gedacht dat ik ervan zou genieten. In werkelijkheid zat ik bij iedere melding op mijn telefoon rechtop.

Marieke stuurde een foto van Mees met een ontbrekende voortand. Daarna vroeg ze waar ik de reservehoes voor het dekbed had gelegd.

Ik vond het beschamend hoeveel opluchting ik voelde omdat het alleen over een hoes ging.

Sindsdien slapen we afwisselend bij haar. Alleen blijft Henk vaak langer. Hij heeft daar inmiddels een vaste plek voor zijn scheerapparaat. Onze geplande reis door Spanje hebben we uitgesteld. De camping in Drenthe konden we nog annuleren.

Vorige week vroeg Marieke of we niet beter definitief naar Amersfoort konden komen.

Ze had zelfs naar huizen gekeken. Niet stiekem, zei ze meteen. Gewoon om te zien wat mogelijk was.

‘Dan hoeven jullie ook niet steeds heen en weer. En later kan ik er voor jullie zijn.’

Ik weet dat ze dat meent. Maar ik wil niet nu verhuizen op basis van zorg die ik misschien over twintig jaar nodig heb.

Toen ik aarzelde, begon ze snel te praten. Haar tijdelijke contract loopt over een paar maanden af. De bedrijfsarts heeft geadviseerd voorzichtig op te bouwen, maar zelfs dat lukt nog nauwelijks. Volgens haar wordt haar contract zo nooit verlengd.

‘En dan weet ik niet hoe het moet, mam. Misschien moeten de kinderen voorlopig naar de moeder van Bas. Ik kan dit niet alleen.’

Die oma woont in Assen. De kinderen kennen haar goed, maar hun school en vriendjes zijn hier. Ik zei dat ze ons zo wel erg voor het blok zette.

Marieke werd stil.

‘Ik probeer je te vertellen dat ik bang ben.’

Daar had ik geen antwoord op. Ik had alleen gehoord wat ze van mij vroeg.

Henk vindt dat we juist voor dit soort dingen gestopt zijn met werken: zodat we zelf kunnen bepalen wat belangrijk is. Voor hem zijn dat nu onze dochter en de kinderen. Hij zegt dat Spanje niet wegloopt.

Ik heb gezegd dat wij wel ouder worden. Daarna zaten we een hele tijd zonder iets te zeggen tegenover elkaar.

De makelaar komt voorlopig niet. Henk had alleen een vrijblijvende waardebepaling aangevraagd, zei hij. Alsof dat het minder vreemd maakt dat ik het uit de agenda moest halen.

Voor de komende zes weken blijft hij doordeweeks bij Marieke. Ik ga op dinsdag en donderdag. Meer heb ik niet toegezegd. We moeten nog bespreken wat daarna kan, ook met Bas erbij.

Vanmorgen vroeg Henk of ik zijn medicijnen mee wilde nemen als ik morgen kom. Hij was ze vergeten.

Ik heb ze naast mijn autosleutel gelegd. Daarna heb ik mijn vriendin gebeld om te vragen of onze wandeling op woensdag nog doorgaat.